Menu witryny

Poniżej udostępniamy prace nieodebrane przez nieuczciwych klientów.

Kopiowanie i rozpowszechnianie poniższych prac, bez zgody autora ZABRONIONE

 

 

Ocena jakości zarzadzania firmą handlowo-usługową przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii informatycznych.

Wstęp

1. Charakterystyka systemów eksportowych

1.1. Pojęcie i budowa systemów eksportowych

1.2. Obszary i korzyści z zastosowania systemu eksportowego

1.3. Ocena jakości zarządzania firmą

 

2. Analiza oprogramowania dla firmy handlowo - usługowej

2.1. Założenia i cel budowy systemu eksportowego

2.2. Budowa zaprogramowanego systemu

2.3. Implementacja komputerowa systemu eksportowego

 

  1. Wyniki badań własnych

3.1. Testowanie zbudowanego systemu

3.2. Opis i rodzaj przeprowadzonych badań

3.3.Zestawienie i analiza wyników badań

 

Podsumowanie

Literatura

Spis rysunków i tabel

 

 

2.Koncepcja kształtowania turystycznego wizerunku miasta na przykładzie Wrocławia

Rozdział 1 Istota wizerunku miasta


Istotą budowania wizerunku miasta jest opracowanie i wprowadzenie w życie szeregu przedsięwzięć mających na celu wykreowanie w oczach odbiorców odpowiedniego wizerunku, postrzegania danego miasta zgodnie z zamysłem.
Jednak na samym planowaniu oraz realizowaniu się nie kończy. Niezbędna w całym procesie budowania wizerunku jest również kontrola poszczególnych działań podczas całego przebiegu pod kątem czy zamierzone cele są osiągane i w jakim stopniu.
Całość wspomnianych elementów stanowi tzw. kompleksową strategię kreowania wizerunku miasta.
Najlepszym wyznacznikiem atrakcyjności danej jednostki miejskiej staje się jej wizerunek. To zasób niematerialny, który  może być wykorzystywany jako konkretne narzędzie                      w tworzeniu przewagi konkurencyjnej.
Interesujący i atrakcyjny wizerunek miejsca przy zwiększającej się w dzisiejszych czasach konkurencyjności regionów ma istotne znaczenie w kontekście czynnika sukcesu gospodarczego  oraz w kształtowaniu trendów występujących na rynku miasta czy regionów.


1.1    Przegląd definicji wizerunku miasta


Wizerunek oraz jego budowanie jest dość obszernie opisane w dostępnej literaturze oraz innych materiałach. Dla dokładnego zanalizowania tematu autor pracy przedstawi kilka definicji dotyczących wizerunku oraz ujęcia tego pojęcia wobec miasta.
Wizerunek to pewnego rodzaju wyobrażenie o danym miejscu, nie będące obrazem rzeczywistym, lecz tylko wytworem  wyobraźni odbiorcy.
Również w książce E. Glińskiej, M. Florek i A. Kowalew¬skiej ukazane jest postrzeganie idei wizerunku poprzez kontekst tożsamości miasta ze względu na nierozerwalność tych dwóch pojęć.
Wizerunek stanowi zespół pewnych przekonań, myśli oraz wrażeń danego podmiotu
o konkretnym obiekcie; przez obiekt można rozumieć firmę czy produkt – w przypadku tejże pracy  miejsce. Wytworzony obraz może być zarówno prawdziwy lub fałszywy i  może pochodzić  zarówno z doświadczeń  jak i istniejących pogłosek. Wpływ na to mają również obawy, doświadczenia oraz również przesądy człowieka.
Wizerunek budowany w aspekcie danego miasta powinien być zatem: kreowaniem pozytywnego wizerunku wśród otoczenia w taki sposób, by jego wyrazistość i indywidualizm umożliwiały jednoznaczną iden¬tyfikację.
Wizerunek miasta jest wyrażeniem określającym sumę wierzeń, idei i wyobrażeń, jakie osoba ma w stosunku do danego miej¬sca.
Definicję wizerunku miasta podaje również  F. Lawson i M. Bond-Bovy:  na wizerunek składa się wiedza o miejscu, wyobrażenia o nim, uprzedzenia oraz stosunek emocjonalny do niego.
Wizerunek postrzegany jest również jako ogólny zestaw  nastawienia ludzi wobec miasta,
oparty na różnorodnych związanych z tym miejscem informacjach, ocenach oraz również
doświadczeniach, wyobrażeniach, poglądach oraz oczekiwaniach.
„Całokształt subiektywnych wyobrażeń rzeczywistości, które wytworzyły się w umysłach ludzi jako efekt percepcji, oddziaływania środków masowego przekazu i nieformalnych przekazów informacyjnych”.  
A.Szromnik formułuje również własności wizerunku miasta jako:
•    kategorię zindywidualizowaną,
•    brak stałości,
•    złożoność wewnętrzna,
•    zwiększanie lub zmniejszanie konkurencyjności danego miasta wobec innych,
•    kształtowanie się w okresie długiego czasu,
•    stosowanie odpowiednich i dostosowanych badań marketingowych.
Uogólniając  przedstawione powyżej definicje można ukazać, iż wizerunek miasta to zbiór odczuć oraz opinii danej jednostki, danego podmiotu oraz związków wynikających                 z istniejących informacji mogących pochodzić z różnorakich źródeł.
Istniejące komponenty zawierają w sobie zarówno nawiązanie do cech danego miasta jak i do reprezentowanej oferty.
Parafrazując można powiedzieć, iż dany wizerunek miasta jest ukazaniem postrzeganej przez dany podmiot „rzeczywistości”.
Należy jednakże pamiętać, iż wizerunek taki budowany jest przez dłuższy czas oraz nie jest on nigdy budowany na stałe.
Wizerunek jest elementem produktu miasta złożonego z wielu składników. Miasto można postrzegać zarówno poprzez dostrzegalne elementy, które w całości stanowią konkretny  efekt.  
Zatem jest to pewnego rodzaju zbiór korzyści połączony z koncentracją na obszarze danego miasta ludzi, posiadanych zespołów oraz kapitału.
Mówiąc o wszystkich elementach produktu miejskiego należy wymienić:
•    usługi (komunikacyjne, zdrowotne, kulturowe),
•    lokalne produkty,
•    kwalifikacje i obyczaje mieszkańców,
•    wizerunek.
Niezwykle istotnym aspektem jest również opracowanie prawidłowego schematu powstania wizerunku danego miasta.  S. Baloglu i K. W. McCleary ukazali dwie grupy czynników mających bezpośrednie przełożenie na powstanie danego postrzegania miejsca:
•    czynniki zewnętrzne,
•    indywidualne cechy posiadane przez jednostkę
Wśród czynników dotyczących jednostki indywidualnie zalicza się m.in.:
•    posiadany stopień wykształcenia,
•    wiek jednostki,
•    motywacje jakimi się kieruje,
•    indywidualne cechy osobowości,
natomiast wśród czynników zewnętrznych wyliczono przykładowo:
•    doświadczenia związane z określonym miejscem,
•    źródła wiedzy skąd dane podmioty uzyskują informacje o konkretnym miejscu.
Analizując definicję wizerunku miasta nie można pominąć jego dokładnej charakterystyki – E. Avraham zaznacza tutaj znaczenie takich aspektów jak :
•    status polityczny,
•    liczba mieszkańców,
•    charakter państwowych instytucji,
•    położenie,
•    przeszłość i tradycje,
•    walory turystyczne,
•    ofertę kulturalną oraz rozryw¬kową,
•    zainteresowanie mediów tym miejscem.
Innym bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na kreowanie odpowiedniego wizerunku jest powstawanie doświadczeń danej jednostki wobec danego miejsca. Istnieje przekonanie, iż  po odwiedzeniu miejsca jego postrzeganie i stwarzany wizerunek jest zdecydowanie bardziej realistyczny oraz zdecydowanie różny od tego jakie informacje uzyskiwane są z innych źródeł.
Zdobywane doświadczenia bywają powodem do podejmowania konkretnych decyzji                     w kontekście miejsca w jakim dana jednostka ma zamiar wypoczywać lub wybrać pod kątem miejsca zamieszkania.
Dowiedziono, iż stali mieszkańcy zupełnie inaczej postrzegają dane miejsce niż osoby w nim wypoczywające lub dojeżdżające z innej miejscowości.
Wraz z lepszą znajomością, obrazy i miejsca stają się coraz bardziej zgodne z rzeczywistą ofertą miasta i jego charakterem.
W procesie budowania, kreowania wizerunku bierze udział nie jeden a wiele podmiotów.
Do najważniejszych z nich można zaliczyć:
•    władze miasta,
•    organizacje oraz firmy działające na terenie danego miasta,
•    mieszkańców,
•    turystów,
•    mass media.
Jak wykazały badania najmocniejszy wpływ na wizerunek miasta mają zamieszkujący w nim ludzie oraz osoby sprawujące w nim władzę. W przypadku mieszkańców chodzi głównie               o informacje przekazywane osobom „ z zewnątrz”.  
Natomiast w kontekście władz miasta chodzi o obieranie odpowiedniej ścieżki rozwoju oraz prowadzenie należytej polityki promocyjnej.
By dokładnie sprecyzować istotę wizerunku powinny zostać omówione również typy wizerunków miasta jakie wyróżniane są w dostępnych źródłach.
Posiadanie wizerunku pozytywnego to pochlebne skojarzenia oraz opinie dotyczące miasta oraz jego oferty. Negatywny natomiast ma bezpośrednie przełożenie na stopień rozwoju danego miejsca ze względu na ograniczenie napływu turystów oraz potencjalnych inwestorów.
Wizerunek może być  również sprzeczny – kiedy jedna część grupy postrzega miasto pozytywnie, druga natomiast negatywnie.
W przypadku indywidualnego wizerunku chodzi o postrzeganie subiektywnego spojrzenia na daną kwestię przez jednostkę, zbiorowy natomiast jest wypośrodkowanym zdaniem indywidualnych opinii.
Wizerunek silny jest niezwykle trudny do zmiany i nie da się jednoznacznie określić czy postrzeganie miejsca jest bardzo dobre czy złe.
W zależności od miejsca gdzie znajduje się adresat kreowania wizerunku istnieje obraz:
•    zewnętrzny - adresowany do potencjalnych mieszkań¬ców oraz przybywających na terenie miasta turystów,
•    wewnętrzny - kierowany do użytkowników przestrzeni miejskiej.
Kolejne kryterium ukazuje podział na wizerunek pożądany oraz obecny.
Wizerunek pożądany to taki jaki celowo miał zostać osiągnięty, a wizerunek obecny ukazuje jak postrzegane jest dane miasto w tejże chwili.
Wskazano również wizerunek aktualny oraz promowany.  
Promowany to oczywiście działania promocyjne władz lokalnych miasta a aktualny to obraz, który już zaistniał  w świadomości danej społeczności.  
Kolejnej klasyfikacji na otwarte i zamknięte dokonał E. Avraham:
•    otwarty wizerunek –to taki, który można zmieniać, dodawać nowe elementy, wprowadzać aspekty charakterystyczne i różniące dane miasto od innego będące konkurencyjne,
•    zamknięty wizerunek - wizerunek ste¬reotypowy – nie daje się dodać do niego żadnych charakterystyk odbiegających od tego, na podstawie którego został stworzony istniejący stereotyp.
Klasyfikacja wizerunku wprowadza również podział na uniwersalne, inspirowane oraz przypadkowe i ukazuje:
•    postrzeganie uniwersalne jako niemal niezmienne oraz mocno usadowione                         w świadomości społeczeństwa,
•    inspirowane- budowane na podstawie działań ze strony marketingu, promocji, zaplanowanych czynności ze strony grona specjalistów działających na rzecz danego miasta czy miejsca,
•    wizerunek przypadkowy –powstający w sposób zupełnie nieprzewidywalny                         i nieplanowany w założonych strategiach.  
Graficzne ukazuje to poniższy schemat.

Schemat 1 Rodzaje wizerunków miasta

Źródło: Kreowanie wizerunku miast, red.  A. Grzegorczyk, A. Kochaniec, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa 2011, s. 54

Wizerunek niekiedy mylony jest lub utożsamiany z tożsamością.  Tożsamość jednak jest sposobem w jaki dane miejsce „chciałoby” być postrzegane i jest kreowane za pomocą elementów wizualnych natomiast wizerunek jest rzeczywistym obrazem tożsamości znajdującym się w świadomości danych odbiorców.
A. Szromnik upatrując tożsamość jako kompleksowy zbiór danych o mieście wyróżnia najważniejsze obszary związane z mieszkańcami danego miejsca oraz turystami.  Wymienia:
•    atrakcyjność miejsca,
•    administrację,
•    promocję gospodarczą,
•    transport,
•    ochronę zdrowia,
•    ochronę społeczną.
Istniejącą zależność pomiędzy wizerunkiem miasta a jego tożsamością ukazuje poniższy schemat:
Schemat 2 Powiązania pomiędzy tożsamością miasta a wizerunkiem  


Źródło: A. Stanowicka – Traczyk, Kształtowanie wizerunku miasta na przykładzie miast polskich, Oficyna Wydawnicza Branta, Olsztyn 2008, s.19


1.2    Cele i funkcje wizerunku miasta

Po zdefiniowaniu wizerunku miasta należy omówić również wszystkie cele oraz funkcje jakie on spełnia.
Wśród najważniejszych celów należy wymienić takie aspekty jak:
•    wywołanie u odbiorców (turystów, mieszkańców oraz potencjalnych inwestorów) emocjonalnego związku z danym miejscem,
•    budowanie jednolitego obrazu miasta,
•    tworzenie zaufania wszystkich podmiotów traktowanych jako odbiorców,
•    wyróżnienie na rynku,
•    rozpoznawalność miejsca,
•    promocję danego miejsca,
•    budowanie lojalności wobec miasta,
•    dokonywanie ocen kampanii  promocyjnych realizowanych na obszarze miasta,
•     informowanie o istnieniu danego miasta oraz jego ofercie,
•    ukazanie potencjału miejsca,
•    „burzenie” negatywnych stereotypów o mieście,
•    integrowanie zbiorowości.
Oprócz wymienionych powyżej celów jakie niesie ze sobą wizerunek miasta należy wskazać także jakie są jego funkcje.
Wizerunek ma w swoim aspekcie bardzo wiele funkcji z czego zdecydowana większość z nich służy:
•    budo¬waniu przewagi konkurencyjnej nad innymi miastami,
•    wskazywaniu odpowiedniego kierunku rozwoju miasta i jego utrzymywaniu.
Jedną z podstawowych funkcji wizerunku jest wskazywanie lokalizacji w kontekście wyboru potencjalnego miejsca zamieszkania lub w przypadku turystów miejsca do odwiedzenia czy spędzenia urlopu.  Również  myśląc o inwestorach pomaga on                                 w podejmowaniu decyzji lokalizacyjnych pod kątem miejsc inwestycyjnych.
Wizerunek wpływa na całościowy proces podejmowania decyzji na danym obszarze - od chwili powstania danej potrzeby, poprzez wszystkie etap jej zaspokajania, aż po  konsumpcję i ostateczną ocenę działań.
Funkcją poprawnie zbudowanego wizerunku miasta jest również zdecydowanie ułatwione pozyskiwanie środków finansowych dla rozwoju miasta oraz chociażby organizowania wszelakich eventów dla mieszkańców oraz turystów odwiedzających to miejsce.
Kolejną niezwykle istotną jest funkcja identyfikacyjna.  Pozwala ona nie jedynie na poznanie cech wyróżniających dane miejsce, ale również na podjęcie decyzji o jego ewentualnym odwiedzeniu lub wyborze na stałe.
T. Żyminkowski wskazuje również na kolejne cztery funkcje wizerunku:
•    upraszczającą,
•    porządkującą,
•    minimalizacji ryzyka,
•    orientacyjną.
Upraszczająca ukazuje jakie informacje są według danej jednostki najważniejsze i które wybiera ze względu na subiektywne postrzeganie. Działanie takie zależy jednocześnie od procesu w jakim dane informacje zostały uzyskane oraz od oczekiwań danej jednostki.
Funkcja porządkująca ukazuje w jaki sposób dana jednostka poukładała w swojej logice poszczególne informacje o miejscu.
Minimalizowanie ryzyka dotyczy podejmowania złych wyborów.  
Istnienie na danym obszarze dużej ilości inwestycji lub pojawienie się większej ilości turystów niż dotychczas  stanowi dla większości rekomendacje danego miasta.
Również pozytywne opinie pochodzące od znajomych lub przykładowo biur podróży. Ponadto można niewątpliwie stwierdzić, iż pozytywny wizerunek zmniejsza koszty ewentualnych kryzysów.
Oczywiście jeśli dane miejsce posiada negatywny wizerunek bardzo ciężko przekonać jakąkolwiek grupę czy podmiot do zainteresowania danym terenem.
Funkcja orientacyjna natomiast pozwala na zróżnicowanie i wybór na tle konkurencyjnych miast.


1.3    Instrumenty kształtowania wizerunku miasta

Odpowiedni dobór instrumentów budujących, kształtujących wizerunek danego miasta wpływa niezaprzeczalnie na skuteczność obranej strategii kreowania.
Przytaczając definicje instrumentów można posłużyć się słowami J. Altkorn`a :
odpowiednio dobrane narzędzia, które zostały ukształtowane w taki sposób aby ich odpowiednie wykorzystanie przysporzyło pozytywnemu wizerunkowi miasta dla którego zostało stworzone, wykorzystane.  
Instrumenty te można również postrzegać jako:
•    wyróżnienie na tle innych miast konkurencyjnych,
•    budowanie indywidualności miasta,
•    oddawanie charakteru, osobowości danego miejsca.
W zależności od przyjętej dla danego miasta strategii można  ją opierać ma jednym bądź kilku aspektach jednocześnie – następuje zatem rozróżnienie na strategie:
•    skoncentrowane,
•    rozproszone.
Parafrazując zatem można uznać, iż opisywane instrumenty powinny być środkami służącymi do budowania pochlebnego wizerunku oraz skupiać się na najważniejszych atrybutach posiadanych przez dane miasto.
Istnieją również określone czynniki, które są szczególnie wyróżniane w stosowanych przez miasta polskie strategiach.  Poszczególne aspekty zostały ukazane na poniższym wykresie.
Wykres 1 Czynniki stosowane w strategiach kształtowania wizerunku wśród miast polskich

Źródło: A.Stanowicka-Traczyk, Instrumenty strategii kształtowania wizerunku na przykładzie miasta polskich, Studia Regionalne i Lokalne, 2007, s. 55
Najczęstszą odpowiedzią jest atrakcyjne położenie miasta (ponad połowa badanych) . Wysoki wynik 41% uzyskał również profesjonalizm oraz kultura sprawowania władzy, trzecie                     w kolejności (prawie 35%) jest dziedzictwo kulturowe. Najmniejsze znaczenie wśród wymienionych ma gwara oraz liderzy opinii, a także sprawny system zarządzania kryzysowego.
Nie da się stuprocentowo przewidzieć czy obrane do strategii instrumenty będą prawidłowe.  Każde działanie w tym obszarze obarczone jest pewnego rodzaju ryzykiem – jednakże jak wspomniano wcześniej można je zminimalizować lub ograniczyć za pomocą prowadzonych kontroli w procesie budowania wizerunku miasta.
Należy również pamiętać, iż  obrane do strategii instrumenty powinny posiadać działanie długotrwałe ze względu na stosunkowo długi czas potrzebny do wywołania określonych efektów.
Instrumenty są dobierane pod kątem:
•    czegoś co wyróżnia miasto pośród innych,
•    misji jaką obiera miasto w strategii i codziennych działaniach,
•    cele jakie stawiane są budowaniu wizerunku.
J. Altkorn wśród najważniejszych wskazuje takie jak:
•    zachowania,
•    komunikację z otoczeniem,
•    postawę,
•    identyfikację wizualną.
Za jeden z instrumentów można uznać technikę kontaktu wizualnego. Technikę te określa się w literaturze jako system identyfikacji wizualnej, który precyzuje się jako metody użytkowania określonych środków bezpośrednio związanych z działalnością miasta.   
Sposób ten wykorzystuje takie elementy jak m.in.:
•    powtarzalność charakterystycznego koloru,
•    wykorzystanie odpowiednich form plastycznych,
•    tworzenie sloganów reklamowych
w celu trwałego utrzymania w świadomości odbiorców.
Wizerunek jest obrazem, który zaczyna funkcjonować w świadomości osoby, gdy ta usłyszy lub zobaczy logo danego obiektu.
Tożsamość wizualna stanowi jeden z czterech filarów systemu tożsamości przedsiębiorstwa,
oprócz postawy organizacji, zachowania i komunikowania się z otoczeniem.
W. Gartner w swojej książce dokonuje również podziału w kontekście źródeł informacji wpływających jako instrument na budowanie wizerunku miejsca.
Wśród wspomnianego podziału wymieniono m.in.:
•    informacje promocyjne opracowane przez władze lokalne,
•    broszury, ulotki,
•    strona internetowa miasta,
•    prowadzone listy mailingowe,
•    informacje dystrybuowane przez biura podróży,
•    opinie szerzone przez mieszkańców,
•    dostępna na temat danego miejsca literatura, prasa,
•    dane z mass mediów.
Obrazy pochodzące z miejsca ukazywane w mediach czy w filmach znacząco wpływają na postrzeganie.  Prezentowanie miast za pomocą takiego instrumentu może w bardzo szybki sposób wpływać na wizerunek. Dowiedziono również, iż ogląda¬nie filmów ma bezpośrednie przełożenie na wzrost świadomości miejsc, a także wpływa na podejmowane przez  turystów decyzji o wyborze celu podróży.  
Wśród innych narzędzi wykorzystywanych do budowania wizerunku można wymienić m.in.:
•    odpowiednio prowadzoną i redagowana stronę internetową miasta oraz innych portali dotyczącej tematyki tego miejsca,
•    stosowanie reklam internetowych,
•    wzmocnienie reklam wykorzystywanych w Internecie,
•    stosowanie właściwej identyfikacji wizualnej,
•    wprowadzanie i redagowanie treści na forach,
•    wprowadzanie dodatkowych materiałów  multimedialnych,
•    prowadzenie marketingu terytorialnego,
•    opracowywanie i wprowadzanie w użytek sloganów reklamowych,
•    stosowanie technik perswazji,
•    kampanie billboardowi.
Głównymi adresatami takich narzędzi są mieszkańcy, inwestorzy oraz turyści. Ukazuje to poniższy schemat:
Schemat 3 Adresaci instrumentów budowania wizerunku miasta



Źródło: Kreowanie wizerunku miast, red.  A. Grzegorczyk, A. Kochaniec, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa 2011, s. 90
Po zanalizowaniu narzędzi budowania wizerunku warto zaznaczyć również kto zajmuje się takimi działaniami na rzecz miasta.
Do kreatorów wizerunku miasta zaliczamy:
•    samorządowców,
•    instytucje samorządowe,
•    producentów dóbr powszechnego użytku związanych z nazwą danego miasta,
•    historyków,
•    producentów imprez,
•    organizacje pozarządowe,
•    honorowych obywateli miasta,
•    laureatów nagród,
•    artystów,
•    przedsiębiorców,
•    ofertę inwestycyjną,
•    media lokalne,
•    mass media,
•    Internet.



Rozdział 2    Identyfikacja turystycznego wizerunku Wrocławia (Atrakcyjność turystyczna Wrocławia)      

2. 1 Ogólna charakterystyka Wrocławia

Wrocław uznawany jest za stolicę dolnego Śląska. Jest miastem czwartym pod względem wielkości w całej Polsce.
Położony jest na Równinie Wrocławskiej  -  w środku Niziny Śląskiej.  Ze względu na ułożenie całego węzła hydrograficznego oraz układu mostów określany jest niekiedy jako polska Wenecja.
Miasto to jest również interesujące ze względu na posiadanie podwójnej tożsamości:
•    polskiej oraz
•    niemieckiej.
Dodatkowo również odczuwalne są w nim wpływy pochodzące z:
•    kresów,
•    znaków:
- austriackich,
- czeskich,
- żydowskich.
Miasto to również może pochwalić się niezwykłą otwartością zarówno                                        w przeszłości jak i obecnie. Pojawia się w nim także wiele nowych idei dotyczących całego miasta oraz kierunków jego rozwoju w aspekcie atrakcyjności turystycznej.
Pojawiają się źródła w których miasto to określane jest jako Święte kwiecie Europy.   Wrocław bardzo bogaty jest w kamienice, piękne kościoły oraz zaplecze turystyczno-sportowe.
Do uprawiania sportów zachęca również położenie w Kotlinie Kłodzkiej oraz w obrębie Sudetów  i Karkonoszy. Zdecydowanie zwiększa to  zakres posiadanej oferty dotyczącej aktywnego wypoczynku zwłaszcza dla amatorów sportów ekstremalnych - wspinaczka wysokogórska. Również osoby zainteresowane kopalniami  znajdą tutaj coś dla siebie.
W kontekście sportów nieodłącznie z tym miejscem kojarzone są drużyny sportowe z wielu dziedzin:
•    piłki nożnej,
•    koszykówki,
•    żużlu.
Niesamowitym plusem tego miasta jest również niezwykła dbałość o czystości i ogólne zadbanie miasta – wszelkich skwerków zieleni, parków.
Na terenie Wrocławia z wielkim powodzeniem rozwijają się również różne dziedziny                      i gałęzie przemysłu czy transportu.
Miasto to jednak posiada nie jedynie piękne atrakcje, ale również posiada bogatą historię.
Każdy znawca lub amator kultury znajdzie tutaj coś dla siebie: Wrocław posiada ogromną bazę teatrów, oper, klubów, muzeów oraz organizowanych cyklicznie festiwali, które przyciągają również największe gwiazdy zagraniczne. Niezwykle popularny jest Festiwal Jazz nad Odrą oraz Przegląd Piosenki Aktorskiej.
Wielką sławą obdarzona jest również Panorama Racławicka, która niezmiennie przyciąga ogromną rzeszę turystów. Swoją sławę zawdzięcza obrazowi  Jana Styki i Wojciecha Kossaka, przedstawiającemu  bitwę pod Racławicami z 4 kwietnia 1794 r.
Również pod kątem akademickim Wrocław  stanowi bogatą bazę ośrodków naukowych:
•    szkół średnich,
•    zawodowych,
•    szkół wyższych - Uniwersytet Wrocławski, Politechnika Wrocławska, Akademia Ekonomiczna, Rolnicza, Akademia Medyczna i etc.
Posiadana przez  Wrocław atrakcyjność turystyczna przejawia się poprzez określone cechy będące charakterystycznymi i przyciągające nowych i stałych turystów na te tereny dzięki walorom w krajobrazie naturalnym, klimatowi, pomnikom historii, ale również i interesującym obiektom turystycznych.  
Wśród najważniejszych zabytków wymienia się:
•    wrocławski rynek,
•    Muzeum Historyczne,
•    Wyspa Piaskowa,
•    Ostrów Tumski,
•    biblioteka uniwersytecka,
•    kościół NMP,
•    katedra św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim,
•    kościoły św. Marcina i św. Krzyża,
•    pomnik papieża Jana XXIII,
•    ogród botaniczny,
•    Hala Ludowa.
Nie można nie wspomnieć również o doskonałym węźle komunikacyjnym  we Wrocławiu:
•    międzynarodowy port lotniczy,
•    autostrada A4,
•    dworce kolejowe,
•    wiele portów żeglugi.
Wszystko to pozwala na doskonałe połączenie z całym światem.



2.2 Strategia rozwoju turystyki Wrocławia na lata 2008-2013


Zawartość niniejszego rozdziału opierać się będzie na raporcie dotyczącym strategii rozwoju turystyki miasta na lata 2008-2013 pochodzącym z Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Strategia ta opiera się na zidentyfikowanych wcześniej problemach, które dotyczyły tego miasta:
•    mało wyraźny lub nieczytelny obraz markowych produktów turystycznych,
•    zbyt prosta oferta turystyczna Wrocławia,
•    dodanie do rozwoju turystyki budowy wizerunku turystycznego Wrocławia jako    
markowego produktu w kontekście turystyki biznesowej,
•    zbyt mała kooperacja z władzami miasta,
•    potrzeba budowania marki turystycznej miasta oraz jego produktów turystycznych  
razem z otoczeniem aglomeracji w aspekcie  turystki rowerowej, turystyki  
pielgrzymkowej  oraz wypoczynku i rekreacji weekendowej,
•    dalszy rozwój produktu  „City break – Wrocław the Meeting Place”.
Strategia na lata 2008-2013 opiera się na omówieniu kilku najważniejszych dla miasta produktów.
Pierwszym z produktów jest „City break – Wrocław the Meeting Place”.  Za najważniejsze motywy przyjazdu turystów określa on zwiedzanie oraz turystykę krajoznawczą.  Projekt ten opiera się na różnorodności form spędzania czasu oraz skutecznego powiązania ich z aktywnymi formami ruchu z wykorzystaniem szlaków wodnych oraz całościowej oferty kulturalnej.
Produkt ten posiada wysoką wartość potencjalną.
Drugim produktem jest „Wielokulturowość”. Największym zainteresowaniem zatem cieszyć się będą:
•    zabytki,
•    festiwale,
•    spotkania z odmiennymi kulturami,
•    kuchnie narodowościowe.
Celem tego typu produktu jest przedłużanie pobytu turystów oraz organizowanie specjalnych pobytów tematycznych.  Interesującą ofertą jest również organizacja podróży kulinarnych.
Projekt ten adresowany jest do wszystkich rodzajów turystów, a potencjał tego produktu jest bardzo wysoki.
Za kolejny produkt uważana jest „Turystyka biznesowa”.  Dotyczy ona bezpośrednio rozwoju gospodarki miasta oraz akcentowanie Wrocławia jako ośrodka naukowego i badawczego.
Kolejnym aspektem jest oferowanie możliwości organizacji targów i wystaw w istniejących już  w mieście obiektach. Niezbędne jest również tworzenie iluminacji atrakcji.
Celem programu jest tworzenie krótkich pobytów z określonym wcześniej programem.
Dążeniem produktu jest Budowa Centrum Turystyki Biznesowej oraz nowej sieci hoteli. Niezbędne jest również stworzenie obwodnicy autostradowej.
Powyższy produkt dotyczący turystyki biznesowej posiada bardzo wysoki potencjał.
Następnym produktem jest „Zabawa i rozrywka”.  Program ten polega na zróżnicowaniu oferty rozrywkowej z wykorzystaniem m.in. tradycji piwowarskiej. Jednocześnie program za jeden z najważniejszych elementów uznaje gwarantowanie bezpieczeństwa zarówno mieszkańcom jak i turystom.
W ramach „zabawy i rozrywki”  Wrocław oferuje:
•    organizację festiwali,
•    budowę nowych centrów i markowych galerii.
Program uznaje potrzebę „wymuszenia” na turystach krótkich pobytów związanych m.in. z organizowanym wydarzeniem muzycznym lub rekreacyjnym.
Innymi bardzo ważnymi elementami programu są:
•    imprezy masowe,
•    turystyka aktywna,
•    wykorzystywanie terenów zielonych,
•    budowanie specjalnej oferty dla singli.
Program posiada średni potencjał, lecz potencjał ten stale wzrasta.
Produkt „Rekreacja w mieście” zakłada realizację:
•    wycieczek pieszych,
•    wykorzystania terenów zielonych znajdujących się w mieście,
•    budowanie odpowiedniej atmosfery w mieście,
•    organizację imprez plenerowych,
•    wykorzystanie oferty SPA,
•    korzystanie ze ścieżek rowerowych.
Produkt zakłada przedłużanie pobytu przez turystów dla wykorzystania oferty Wrocławia oraz poprawę jakości życia osób przebywających aktualnie w mieście.
Bardzo istotnym elementem jest również uwzględnienie turystyki edukacyjnej w kontekście zoologii, ogrodów i etc.
Wartość jest wysoka ze względu na słabe dotychczas wykorzystanie potencjału Odry                     i terenów zielonych miasta Wrocławia.
Ostatnim produktem jest „Kondycja i uroda”. Założeniem produktu jest budowa:
•    nowych centrów SPA,
•    nowych salonów wellness,
•    nowych salonów fitness,
•    klinik chirurgii plastycznej.
Powyższy produkt ma na celu przyjazdy jedno lub kilkudniowe do Wrocławia w celu odnowy biologicznej oraz poprawy urody turystów stałych oraz potencjalnych.  Program ten stanowi również uzupełnienie dla oferty turystyki biznesowej.
Dodatkowym elementem jest organizacja sympozjów naukowych oraz tworzenie oferty dla osób dbających o zdrowie i wizerunek.
Program posiada średni potencjał z akcentem wzrastającym.
Opracowana i omawiana w niniejszym podrozdziale strategia rozwoju turystyki we Wrocławiu ukazuje również stworzoną analizę SWOT dla tego miasta.
Wśród mocnych stron miasta wymienia ona:
•    dobrą lokalizację,
•    bardzo dobre skomunikowanie z europejską siecią autostrad,
•    ofertę kulturalną,
•    bliskość Sudetów,
•    tradycję,
•    potencjał,
•    stan czystości,
•    różnorodność stylów architektonicznych,
•    wielokulturowość,
•    różnorodność gastronomi,
•    ofertę dla spędzających aktywnie czas,
•    dobre połączenia drogowe,
•    wzrost ruchu turystycznego,
•    zróżnicowanie rynków zagranicznych miasta,
•    gościnność,
•    otwartość,
•    wysoki oddźwięk kampanii wizerunkowych.
Słabe strony miasta Wrocławia to:
•    niewykorzystana turystyka wodna,
•    90%  miasta ma niekorzystny klimat akustyczny,
•    niska świadomość proekologiczna,
•    brak ośrodków pielgrzymowania,
•    uboga oferta kulturalna w zimie,
•    niedrożność komunikacyjna w centrum miasta,
•    wysoka cena usług noclegowych,
•    mała ilość punktów informacji turystycznej.
Szanse określone dla badanego miasta to:
•    szybki rozwój  uczelni oraz instytucji,
•    znaczny potencjał obiektów poprzemysłowych,
•    szybki rozwój gospodarki,
•    projekt EIT,
•    szerokie środowisko naukowe,
•    duży poziom budżetu miasta.
Ostatnią pozycją są określone zagrożenia:
•    nadmierny interwencjonizm polityki,
•    brak systemu kredytów dla sektora turystycznego,
•    ograniczona turystyczna siła nabywcza,
•    wahania popytu w miesiącach posezonowych,
•    niewiele lokalizacji dla budowy nowych hoteli,
•    niedostosowanie oferty Wrocławia do zmiany modelu turystyki w Polsce.
Kolejnym aspektem omawianej strategii jest wizja turystyczna przyjęta przez Wrocław i zawiera się ona w poniższym zdaniu:
Wrocław, miasto z unikatowym, wielokulturowym dziedzictwem, bogatą ofertą kulturalną, rekreacyjną, kongresową i wystawienniczo-biznesową – międzynarodowym, markowym,  prestiżowym centrum turystyki, z  ultranowoczesną infrastrukturą, organizacją - przyjaznym turystom, mieszkańcom i przedsiębiorcom.
Bezpośrednio z wizją turystyczną powiązana jest misja jaką określiło sobie miasto:
“ Wrocław – the Meeting Place “- miejscem spotkania mieszkańców,  przedsiębiorców, naukowców i turystów.
Na misję ma wpływ położenie miasta oraz atmosfera tworzona przez władze i mieszkańców.
Dodatkowo ma na to wpływ:
•    edukacja,
•    rozwój infrastruktury,
•    odpowiednie zarządzanie miastem,
•    oferta turystyczna znana na całym świecie.
Za jeden z głównym produktów turystycznych miasta Wrocławia należy uznać również materialne oraz niematerialne właściwości, wśród których można wymienić:
•    wizerunek miasta,
•    jakość,
•    prestiż,
•    znak firmowy,
•    standard,
•    cenę,
•    markę handlową.
Omawiane wcześniej produkty mające na celu m.in. uatrakcyjnienie, zwiększenie posiadanej  oferty oraz uniezależnienie turystycznej aktywności Wrocławia od wahań sezonowych zostały określone jako rozwinięcie misji oraz wizji w poniższych celach strategicznych oraz operacyjnych.
Cele strategiczne zostały podzielone według następujących kategorii:
•    CEL STRATEGICZNY I - Wrocław  jako miasto prestiżowe, określane jako międzynarodowe centrum turystyczne  - w celu tym zawierają się następujące cele operacyjne:
- opracowanie wielowymiarowej oferty w ramach spoistej koncepcji (realizowane za pomocą działań operacyjnych  I-1.1 - budowa platformy integrującej branżę turystyczną i zainteresowanych inwestycjami w turystykę we Wrocławiu z samorządem miejskim, działań operacyjnych  I-1.2 - powstanie zintegrowanej oferty turystycznej, działań operacyjnych I-1.3 - komercjalizacja oferty turystycznej),
- odpowiednie wykorzystanie  istniejącego potencjału turystycznego (działanie operacyjne
I-2.1 - budowa bazy danych n/t ofert sektora turystycznego, działanie operacyjne
I-2.2 - poprawa dostępności do muzeów, galerii i innych obiektów turystycznych, działanie operacyjne  I-2.3.- tworzenie produktów turystycznych a także markowych produktów turystycznych),
- eliminowanie barier turystycznych (działanie operacyjne I-3.1 -  likwidowanie barier komunikacyjnych,  I-3.2 - oznakowanie obiektów turystycznych,  I-3.3 - poprawianie dostępności obiektów turystycznych)
•    CEL STRATEGICZNY II  - miasto z dobrą infrastrukturą turystyczną oraz posiadanie nowoczesnego  zarządzania i marketingu :
- ulepszanie infrastruktury turystycznej i pomocniczej (II-1.1  - inwestycje ogólno miejskie o charakterze pro turystycznym, II-1.2 - trasy turystyczne – poprawa ich stanu, II-1.3 -turystyka biznesowa),
- likwidacja istniejących barier rozwojowych i rozwiązanie istotnych problemów
zaistniałych w funkcjonowaniu miasta (II-2.1 - Wrocław otwarty, II-2.2 - hotele w strefie staromiejskiej, II-2.3-  tworzenie chodników dla pieszych),
- podnoszenie jakości obsługi ruchu (II- 3.1. - szkolenia językowe, II-3.2. – Wrocławska jakość, II-3.3 – szkolenia zawodowe, II- 3.4 – szkolenie wolontariuszy),
- wprowadzenie efektywnego marketingu i zarządzania (II-4.1  - wprowadzenie miejskiego monitoringu miejsc parkingowych, noclegowych i szlaków wodnych, II-4. -  integracja i koordynacja działań na rzecz pro turystyki, II-4.3 – tworzenie wrocławskiego  centrum monitoringu turystyki MCMT).
•    CEL STRATEGICZNY III - Wrocław jako znana marka turystyczna:
- rozwój markowych produktów turystycznych (III-1.1 -turystyka kulturowa, III – 1.2 – turystyka aktywna, III – 1.3 – przemysł spotkań),
- opracowanie odpowiedniego systemu wsparcia dla sektora turystycznego ( III – 2.1. – nowe usługi turystyczne),
- stworzenie systemu promocji turystycznej (III-3.1 – integrowanie serwisów i portali miejskich dotyczących turystyki oraz  rekreacji i kultury, III – 3.2. – miasto jako wspólna sprawa, III-3.3. –miasto blisko).


3.3 Promocja strategicznych obszarów turystycznych miasta

Najważniejsze obszary zawarte zostały i przedstawione w programach zawartych we wcześniej opisanym podrozdziale 3.2.
Niniejszy rozdział ma na celu przedstawienie konkretnych promocji dotyczących najważniejszych obszarów rozwoju w mieście Wrocław.
Jako pierwsza zostanie omówiona  promocja turystyki biznesowej jako markowego produktu Wrocławia oraz  Dolnego Śląska.
Promocja ta ma na celu wzmocnienie pozycji obu obszarów jako powiązanie i rozwój turystyki biznesowej.  
Promocja dotycząca tego celu charakteryzuje się dochodowością oraz dużymi perspektywami rozwoju.
Projekt zawierał takie działania promocyjne jak:
•    budowa portalu internetowego dotyczącego turystyki biznesowej,
•    promocja miasta oraz całego regionu w internecie,
•    promocja w prasie,
•    promocja w magazynach branżowych,
•    udział w zagranicznych targach turystyki biznesowej,
•    opracowanie materiałów promocyjnych,
•    rozprowadzanie materiałów promocyjnych,
•    organizacja warsztatów,
•    organizacja warsztatów za granicą,
•    marketing bezpośredni,
•    spotkania związane z Programem Ambasadorów.
Łączna wartość projektu wyniosła 1 506 613 PLN.
Bardzo intensywna kampania promocyjna  dotycząca Wrocławia ruszyła również tuż przed organizacją EURO 2012.
Jedną z nich było stworzenie kampanii za pomocą złudzeń optycznych – jedynie w momencie  dobrania odpowiedniej perspektywy widz może zobaczyć właściwy obraz.
Grafika 1 Kampania promocyjna Wrocławia – złudzenia optyczne


Źródło: tuwrocław.com

Promocja zajęła się agencja reklamowa Pagana.
Inną promocją w roku 2012 była promocja „2012 powodów, by pokochać Wrocław" powiązana bezpośrednio z wydarzeniem jakim było EURO 2012.
Grafika 2 Kampania promocyjna Wrocławia – „2012 powodów, by pokochać Wrocław"

Źródło: wroclaw.dlastudenta.pl
Początkiem roku 2006 prowadzono również bardzo szeroką kampanię - "Wrocław- Twoje Klimaty" w której wykorzystano:
•    720 bilbordów i citylightów w całej Polsce ( Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa, Szczecin, Lublin, Gdańsk),
•    roadshow w Łodzi, Warszawie, Katowicach, Gliwicach, Krakowie, Poznaniu i Gdańsku,
•    reklamy w 4 ogólnopolskich wydaniach dodatku „Praca” w GW i w „Co jest grane” z miast, w których stoją bilbordy,
•    artykuł m.in. w Newsweek, Metro, GW.
Kampania realizowana jako roadshow:
Grafika 3 Roadshow kampanii „Wrocław Twoje klimaty”

Źródło: terazwrocław.pl
Grafika 4 Przykładowy billboard kampanii „Wrocław Twoje klimaty”

Źródło: terazwrocław.pl
Kontynuacją tamtej kampanii była ta o nazwie : „Wrocław – miasto, które rozwija”.
Głównym celem kampanii jest przekonanie młodych ludzi, że Wrocław daje największe                     w Polsce szanse rozwoju, a samo miasto jest atrakcyjnym miejscem do życia.
Kampania wykorzystywała takie narzędzia jak:
•    radio,
•    prasa,
•    billboardy,
•    citylighty,
•    Internet,
•    konferencje.
Promocja odbywała się za pomocą billboardów ukazanych na poniższej grafice:
Grafika 5 Kampania „Wrocław – miasto, które rozwija”

Źródło: terazwrocław.pl

Sukces poprzedniego roadshow wpłynął na decyzję o organizacji kolejnej promocji – pod hasłem „Wrocław miastem pozytywnych zmian” – której głównym celem jest zachęcenie do studiowania we Wrocławiu. Akcja ma zdecydowanie wzmocnić wizerunek miasta jako ośrodka akademickiego dlatego podczas tej kampanii udział w  niej wzięli przedstawiciele uczelni- m.in. Akademii Medycznej i Akademii Rolniczej.
Promocja objęła takie miasta jak m.in.:
•    Bydgoszcz,
•    Sosnowiec,
•    Częstochowa,
•    Opole,
•    Włocławek,
•    Zielona Góra,
•    Tarnów,
•    Ostrów Wielkopolski.
Promocja wykorzystała:
•    Ponad 100 billboardów,
•    100 citylightów,
•    600 plakatów.
Równie interesującą promocją była kampania "Wrocław Kulturalny", której założeniem było promowanie imprez kulturalnych. Billboardy pojawiły się:
•    Warszawie,
•    Krakowie,
•    Poznaniu,
•    Łodzi,
•    Gdańsku,
•    Katowicach,
•    Bydgoszczy,
•    Toruniu.
Promocja kosztowała milion złotych i promowała 6 wersji plakatu z czego każdy ukazywał inne wydarzenie kulturalne.
Dokonano również oceny promocji Wrocławia w specjalnym raporcie Best Place  - top promocji polskich miast i regionów.
Raport ten ukazuje m.in. najwyższe uznanie wobec promocji największych polskich mias                  t i regionów – Wrocław w rankingu tym otrzymał 11% głosów.

Wykres 2 Uznanie wobec działań promocyjnych polskich miast


Źródło: http://www.bestplaceinstytut.org

W całym rankingu „TOP promocji polskich miast i regionów”  to właśnie Wrocław zajął drugie miejsce. Miasto to uzyskało taką lokatę ze względu na m.in.:
•    konsekwentnie wprowadzane idee,
•    upatrywanie Wrocławia jako najlepszego miasta do krótkookresowej turystyki,
•    duży udział turystyki biznesowej,
•    duże doświadczenie w organizacji wydarzeń,
•    miasto Wrocław jako miejsce spotkań.
Kolejny ranking  ukazał jakie miasto ma najbardziej widoczne działania promocyjne.
Wrocław ponownie uzyskał 11% głosów.
Wykres 3 Widoczność działań promocyjnych miast i regionów


Źródło: http://www.bestplaceinstytut.org

Co ciekawe w rankingu oceniano również wpływ wizerunku prezydenta danego miasta na wizerunek miasta.
W tym rankingu Wrocław zdecydowanie wygrywa –  miasto zebrało połowę głosów.
Wykres 4 Wizerunek prezydenta a wizerunek miasta – ocena procentowa

Źródło: http://www.bestplaceinstytut.org

W kontekście omawianego wcześniej budowania wizerunku Wrocławia jako miasta turystyki biznesowej nie sposób nie zaznaczyć wyników badania dotyczących prowadzenia najlepszej według oceniających promocji biznesowej lub inwestycyjnej.
Wykres 5 Ocena miasta i regionów polskich pod kątem promocji o profilu biznesowym

Źródło: http://www.bestplaceinstytut.org

Ponownie Wrocław lokuje się na drugiej pozycji jednakże z prawie jedną trzecią wszystkich głosów.Ranking ukazał również, iż Wrocław  w oczach aż 29% (zajmując pierwsze miejsce)  posiada najlepszą promocję wewnętrzną - skierowaną do mieszkańców.

 

Prowadzenie przedszkola.

Rozdział II Placówki niepubliczne - sukcesy i trudności


2.1 Organizacja wychowania przedszkolnego we współczesnych systemach oświaty


Pedagogika przedszkolna zajmuje się problematyką zbiorowego wychowania dzieci w placówkach przedszkolnych. Określenie jej przedmiotu wynika ze specyfiki tego procesu, zależnej od właściwo­ści psychofizycznych dzieci w wieku przedszkolnym. Przedszkole mo­że wywierać wielostronny wpływ na rozwój dzieci organizując całość ich trybu życia w czasie pobytu w placówce. Efekty tej pracy zależne jednak będą od uwzględnienia właściwości rozwojowych dziecka ja­ko aktywnie działającego podmiotu wychowania. To zobowiązuje przedszkole do właściwego stymulowania i kształtowania rozwoju dzieci, a także do działań wyrównawczych w razie stwierdzenia od­chyleń wymagających specjalnych zabiegów pedagogicznych. Wszy­stkie te czynności składają się na całość procesu wychowania w przedszkolu. Stąd pedagogikę przedszkolną określa się jako dzie­dzinę pedagogiki zajmującą się procesem kierowania rozwojem dzie­ci w placówkach przedszkolnych. W procesie tym wychowawca wspomaga wysiłki dziecka, wychodzi naprzeciw jego inicjatywie, oka­zuje pomoc w razie potrzeby, włącza w jego działalność, udziela wy­jaśnień, uczy. W toku tych działań urozmaica się treść zabaw, wpro­wadza nowe ich rodzaje, kształtuje postawy społeczno - moralne, wzbogaca się treść i środki wyrazu dziecięcych prac plastycznych. Kierowanie samorzutną działalnością dzieci jest jednym z torów pro­cesu wychowania                              w przedszkolu, polegającym na interakcji aktywno­ści dziecięcej i oddziaływań pedagogicznych. Tak rozumiany proces kierowania rozwojem dziecka jest przedmiotem badań pedagogiki przedszkolnej. Problematyka badawcza pedagogiki przedszkolnej obejmuje swoim zakresem bądź poszczególne składniki działalności przedszkola, bądź jej całość jako system wychowania dzieci, a także poznawanie wychowanków oraz współpracę z rodziną i środowi­skiem społecznym. Przedmiotem badań pedagogiki przedszkolnej są również skutki działalności różnego typu placówek przedszkolnych funkcjonujących w różnych środowiskach społecznych[1].

Proces kierowania rozwojem dzieci w przedszkolu zmierza do te­go, aby wpoić im wartości zawarte w celach wychowania przedszkol­nego. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego stwierdza, że celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowi­skiem społeczno - kulturowym i przyrodniczym. Główny cel wy­chowania przedszkolnego wskazuje zatem na konieczność rozumie­nia przez nauczyciela prawidłowości rozwojowych i potrzeb dziecka, poznawanie go i stawianie diagnozy w celu określenia kierunku pra­cy z nim pod kątem postępu w rozwoju, respektowanie jego indywi­dualności, oryginalności                    i niepowtarzalności oraz umożliwianie mu kontaktów ze środowiskiem, w czasie których dokonuje się poznanie przez działanie. Temu ogólnemu celowi wychowania przedszkol­nego podporządkowane są cele szczegółowe określone w poszcze­gólnych programach zgodnie z ich założeniami programowymi[2].

Z podstawy programowej wynika, że wychowanie przedszkolne spełnia wobec dziecka przede wszystkim funkcję wspomagającą jego rozwój. Funkcję tę ujmuje się jako tworzenie przez nauczyciela sytu­acji sprzyjających wyzwalaniu i doskonaleniu różnych form aktywności dzieci, ruchowej, umysłowej, technicznej i estetycznej. Nauczyciel stwarza warunki dla inicjatywy i czynienia samodzielnych doświadczeń, wyposaża dzieci w określony zasób wiadomości i umiejętności, kształ­ci nawyki, uczy sposobów zachowania się i postępowania. Ma to pro­wadzić w konsekwencji ów harmonijnego rozwoju dzieci. Funkcja wspomagająca rozwój przejawia się także                 w zapobieganiu nieprawidło­wościom w rozwoju dzieci jest to szeroko pojęta profilaktyka, chronienie wychowanków przed zagrożeniem fizycznym i psychicznym, czu­wanie nad prawidłowym rozwojem, bezpieczeństwem i zdrowiem. Po­nadto wspomaganie rozwoju to wyrównywanie różnych opóźnień w rozwoju dziecka, likwidowanie lub zmniejszanie niektórych wad rozwoju psychofizycznego. Dotyczy to tych dzieci, których rozwój po­szczególnych sfer jest opóźniony lub przebiega nieharmonijnie[3].

Drugą funkcją wychowania przedszkolnego jest zapewnienie opieki, wychowania     i uczenia się w atmosferze akceptacji i bezpieczeństwa.

Przedszkole obejmuje swoim zakresem szeroko pojętą opiekę nad zdro­wiem, bezpieczeństwem i przygotowaniem do szkoły oraz pomoc ro­dzicom pracującym                  w zapewnieniu ich dzieciom opieki wychowawczej. Działalność tę należy rozumieć jako czynności wyrażające się w stosun­ku nauczyciela do dzieci i obejmujące różne sytuacje związane z ich try­bem życia, zabawami i zajęciami. Działalność opiekuńcza wytwarza u dzieci poczucie bezpieczeństwa warunkujące wyniki wychowania                          i kształcenia. Działalność wychowawcza ma na uwadze wszechstronny rozwój dzieci               i przygotowanie do szkoły. Natomiast działalność dydak­tyczna przejawia się                          w procesie kierowania uczeniem się dzieci w róż­nych sytuacjach i okolicznościach,                     z uwzględnieniem ukierunkowanej pracy nad przygotowaniem dzieci do podjęcia nauki w szkole. W prak­tyce działalność opiekuńcza, wychowawcza i dydaktyczna są ze sobą in­tegralnie powiązane. Wyraża się to w różnych formach pracy z dziećmi, takich jak zabawa, zajęcia, kontakty okolicznościowe, czynności samo­obsługowe, prace użyteczne. Każda z tych form stwarza sytuacje, w których opieka nad dzieckiem łączy się z wychowaniem i naucza­niem. Bowiem postawa opiekuńcza nauczycielki a także gotowość niesienia pomocy wytwarza w dziecku poczucie bezpieczeństwa, wpły­wa na jego dobre samopoczucie i stwarza atmosferę, w której może roz­wijać się jego aktywność, chęć działania i podejmowania wysiłków. Trzecia podstawowa funkcja wychowania przedszkolnego to doradztwo i wspieranie działań wychowawczych rodziny wobec dziecka. Działalność ta przejawia się w pomaganiu rodzicom                          w rozpozna­waniu możliwości rozwojowych dziecka i podjęciu wczesnej inter­wencji specjalistycznej, w informowaniu ich na bieżąco o postępach dziecka oraz uzgadnianiu wspólnie z nimi kierunku i zakresów reali­zowanych w przedszkolu zadań[4].

A zatem, współpracując z rodziną dziecka, przedszkole z jednej strony kieruje swoje działania na dziecko, jego wychowanie, prawi­dłowy i wszechstronny rozwój, sprawuje opiekę nad zdrowiem i bez­pieczeństwem, przygotowuje do szkoły, z drugiej wychodzi naprze­ciw ogólnym potrzebom życia społecznego i gospodarczego oraz związanej z tym sytuacji rodziny. Przedstawione funkcje wychowania przedszkolnego ściśle wiążą się z zadaniami, poprzez które mogą być realizowane. Przede wszystkim pedagogika przedszkolna realizuje zadanie polegające na dostarczeniu praktyce wiedzy służącej jej doskonaleniu oraz wyjaśnianiu skuteczno­ści podejmowanych działań pedagogicznych. W szczególności do za­dań pedagogiki przedszkolnej należy gromadzenie wiedzy o wycho­waniu w instytucjach przedszkolnych przez rzetelne opisywanie do­strzeganych zjawisk, uogólnianie stwierdzonych faktów i wykrywanie związków między nimi a także wyciąganie wniosków, jak należy orga­nizować działalność pedagogiczną w środowisku przedszkolnym. Inne zadania pedagogiki przedszkolnej wynikają z realizacji pro­gramu wychowawczo - dydaktycznego. Dotyczą one wychowania zdrowotnego, moralno - społecznego, umysłowego, technicznego                    i estetycznego. Do zadań w zakresie wychowania zdrowotnego należy kształtowa­nie czynnych postaw wobec zdrowia i bezpieczeństwa własnego i in­nych, wyrabianie nawyków higieniczno - kulturalnych, kształtowanie prawidłowej postawy oraz rozwijanie ogólnej sprawności ruchowej. Zadania wychowania moralno - społecznego obejmują rozwijanie wrażliwości emocjonalnej, świadomości moralnej i uczuć patriotycz­nych, kształtowanie właściwej postawy dziecka jako członka rodziny, zbiorowości przedszkolnej i społeczności lokalnej. Do zadań w zakresie wychowania umysłowego należy rozwijanie aktywności poznawczej dziecka, motywowanie do nauki, przyswaja­nie elementarnych umiejętności czytania, wyrabianie gotowości do nauki pisania, kształtowanie pojęć matematycznych i zainteresowań przyrodniczych[5].

Z kolei do zadań wychowania technicznego należy rozwijanie za­interesowań                      i sprawności konstrukcyjnych dzieci oraz umiejętności posługiwania się prostymi urządzeniami technicznymi, zapoznanie z rolą techniki w życiu człowieka oraz wdrażanie do poszanowania pracy własnej i innych. Natomiast zadaniem wychowania estetycznego jest rozwijanie wyobraźni, wrażliwości estetycznej i twórczości dzieci               w kontaktach ze sztuką, techniką i przyrodą. Realizacja tych zadań umożliwia wszechstronne kształtowanie osobowości dziecka, postaw, przekonań i zainteresowań, wyrabianie umiejętności i sprawności oraz stopniowe poszerzanie wiedzy dziec­ka poprzez wychowywanie go w najbliższym kręgu środowiskowym, w rodzinie i grupie rówieśniczej, a następnie stopniowe rozszerza­nie kontaktów z otoczeniem o elementy społeczne i ideowe, dostęp­ne doświadczeniu i poziomowi pojmowania małego dziecka[6].

Pedagogika przedszkolna operuje przede wszystkim pojęciem wychowania. Według W. Okonia wychowanie to świado­mie organizowana działalność, której celem jest wywoływanie zamierzonych zmian w osobowości wychowanka. Zmiany te obejmują zarówno stronę poznawczo - instrumentalną, związaną z pozna­waniem rzeczywistości i umiejętnością oddziaływania na nią, jak i stronę emocjonalno - motywacyjną, która polega na kształtowaniu stosunku człowieka do świata i ludzi, jego przekonań i postaw, ukła­du wartości i celu życia. System czynności wychowawców (nauczycieli, rodziców i innych osób) i wychowanków umożliwiają­cych wychowankowi zmienianie się w pożądanym kierunku to pro­ces wychowania.                      W pedagogice przedszkolnej uwzględnia on intencjonalne oddziaływanie przedszkola na rozwój dziecka oraz wpły­wy naturalne rodziny, znajomych, rówieśników, telewizji, książek itp. kształtujące i przygotowujące dziecko do życia w społeczeństwie[7].

Nie zamierzone wpływy działają na dziecko także w środowisku przedszkolnym. Proces wychowania w przedszkolu polega więc na rozeznaniu tych wpływów, które mogą być zarówno pozytywne i wzmacniać efekty pracy przedszkola, jaki i negatywne, które efekty te będą osłabiać. Specyfika procesu wychowania                         w przedszkolu powoduje, że ter­min ten obejmuje także proces kształcenia.                        W przedszkolu występu­je duży stopień integracji procesu wychowania i kształcenia. Treści kształcenia nie stanowią osobnego działu, lecz włączone są w treści wychowania. Wszystkie sytuacje związane z pobytem dziecka w przedszkolu,                           z samoobsługą, zabawą, pracą i zajęciami dziecka od­działują na całą jego osobowość, mają charakter wychowawczy. Mie­ści się w nich także wiele treści kształcących, które są powiązane z całym systemem pracy wychowawczej z dziećmi. Uczenie się towarzyszy każdej sytuacji związanej z pobytem dziecka w przedszko­lu. Można także wydzielić w tym procesie uczenie się, które stanowi nabywanie przez dzieci wiedzy                 o świecie, nowych pojęć i umiejętno­ści. Uczenie się w przedszkolu jest przede wszystkim powiązane z działaniem. W okresie tym przeważa zdobywanie doświadczeń i uczenie się w sposób okolicznościowy, mimowolny i niezamierzo­ny zarówno przez dziecko, jak i przez dorosłych. W procesie wycho­wania w przedszkolu dzieci uczą się także pod kierunkiem nauczycie­la. Nauka ta obejmuje umiejętności praktyczne, przydatne w codziennym życiu, dzięki którym dziecko stopniowo usamodzielnia się,                a także treści kształcące zawarte w programie wychowania przed­szkolnego. Kształcenie w przedszkolu, włączone w proces wychowa­nia, realizowane jest za pomocą metod                  i form przyjętych w pedago­gice przedszkolnej[8].

Metody wychowania w przedszkolu wskazują na czynności nau­czyciela i dzieci, które należy tak dobierać, aby osiągnąć zamierzone cele. Metody przyjęte w pedagogice przedszkolnej obejmują swoim zakresem zarówno proces wychowania, jak i kształcenia oraz uwzględniają właściwości i etapy rozwoju dziecka. W pracy z dziec­kiem w wieku przedszkolnym stosuje się metody oparte na działaniu (metody czynne), metody oparte na obserwacji (metody oglądowe) i metody oparte na słowie (metody słowne). Do metod czynnych, opartych na działalności dziecka, zalicza się metodę samodzielnych doświadczeń, metodę kierowania własną działalnością dziecka, metodę zadań stawianych dziecku oraz meto­dę ćwiczeń. Metoda samodzielnych doświadczeń polega na stwarzaniu wa­runków dla spontanicznej zabawy i innych form dowolnej działalno­ści dziecka, na ułatwianiu mu nawiązywania z własnej inicjatywy kon­taktów z otoczeniem społecznym, przyrodą i ze sztuką. Nauczyciel nie bierze wówczas udziału w działaniu dziecka, pozostawiając mu swobodę. Metoda kierowania własną działalnością dziecka obejmuje inspirowanie jego spontanicznej działalności poprzez zachętę, suge­stię, podsunięcie pomysłu czy radę. Metoda zadań stawianych dziec­ku do rozwiązania polega na inspirowaniu go do odkrywania nowych zjawisk oraz do przyswajania                       i stosowania w praktyce określonych umiejętności. Metoda ćwiczeń pobudza dzieci do powtarzania róż­nych czynności w celu rozwijania sprawności ruchowej, utrwalania umiejętności praktycznych i wiadomości a także kształtowania po­staw. Do metod oglądowych, opartych na bezpośrednim spostrzeganiu i przeżywaniu w kontakcie                     z otoczeniem materialnym, kulturalnym i społecznym, zaliczamy obserwację i pokaz, przykład osobisty nau­czyciela oraz udostępnianie sztuki. Metoda obserwacji i pokazu obejmuje przedmioty, zjawiska i czynności, na których nauczyciel chce skupić uwagę dzieci. Metoda przykładu osobistego nauczyciela dostarcza dzieciom wzorów postępowania. Zasięg bezpośredniego oddziaływania nauczyciela posze­rzają utwory literackie, widowiska teatralne, treść ilustracji itp. Meto­da udostępniania dzieł sztuki polega na oglądzie dzieł sztuki pla­stycznej i teatralnej oraz na słuchaniu utworów muzycznych włączonych w realizację różnorodnych treści wychowania przed­szkolnego.

Z kolei do metod słownych zalicza się rozmowy, opowiadania i zagadki, objaśnienia                 i instrukcje, sposoby społecznego porozumie­nia oraz metody żywego słowa. Rozmowy, opowiadania i zagadki rozwijają procesy poznawcze i poszerzają zasób wiadomości dziecka. Zastosowanie ma tu również uczenie dzieci wierszy, tekstów piosenek itp. Objaśnienia i instrukcje wykorzystuje się przy nabywaniu przez dzieci różnych umiejętności i sprawności, przyzwyczajeń higienicznych i wykonywaniu różnych zadań. Sposoby społecznego porozumienia wpływają na postępowanie dzieci. Zastosowanie tu ma odwoływanie się do umów, wyrażanie aprobaty lub dezaprobaty, upominanie, tłumaczenie, przekonywanie, sugestie w postaci zakazów i nakazów. Metody żywego słowa pobu­dzają uczucia, i procesy poznawcze, działają na wyobraźnię i motywację dziecka, a przede wszystkim przekazują wartości literatury pięknej[9].

Przedstawione metody dotyczą wszystkich dziedzin pracy wy­chowawczej                     w przedszkolu, a więc także kształcenia i nabywania go­towości do nauki czytania, pisania i matematyki. Ważne jest, aby odwoływały się one do zabaw i emocji, gdyż głównie motywy zaba­wowe i emocjonalne skłaniają dziecko w wieku przedszkolnym do podjęcia wysiłków związanych z nabywaniem wiadomości, umiejęt­ności i nawyków. Sama zabawa nie jest jednak metodą wychowania lecz formą pracy z dziećmi lub rodzajem ich aktywności[10].



2.2 Sukcesy przedszkoli niepublicznych na  przykładzie przedszkola Promyczek w Olsztynie


Aby móc osiągnąć sukces w przedszkolu Promyczek w Olsztynie wspólnie budowana jest atmosfera wzajemnego zaufania i pełnej akceptacji. Każde dziecko jest traktowane w sposób indywidualny, ale tak samo jak inne.  Kadra przedszkola stara się jak może by maluchy spędzały dzień radośnie i miały poczucie zaufania                                  i bezpieczeństwa oraz akceptacji. Pracownice przedszkola pomagając dzieciom nakierunkować ich własny rozwój w zgodzie z wrodzonymi możliwościami                               i indywidualnym potencjałem rozwojowym, tak aby poznały siebie, stały się samodzielne i otwarte na świat.

Dzieciom zapewnia się:

  • dobrą zabawę
  • realizowanie podstawy programowej wychowania przedszkolnego
  • praca poprzez różne metody
  • programy stymulujące rozwój kreatywności i zdolności twórczych
  • pobudzenie muzyczne, plastyczne i językowe
  • pomoc psychologa i pedagoga
  • zajęcia dodatkowe
  • wyjścia do teatru, wyjazdy
  • imprezy okolicznościowe wynikające z kalendarza
  • zabawę na podwórku przedszkolnym

Rodzicom oferuje się :

  • spotkania z psychologiem bądź logopedą
  • warsztaty dzięki, którym można uzyskać wyższe kompetencje wychowawcze
  • pikniki rodzinne w ogrodzie
  • uczestnictwo w imprezach przedszkolnych
  • zajęcia otwarte


Przedszkole gwarantuje:

  • fachowo i dobrze wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną
  • sale z odpowiednim, bardzo dobrym wyposażeniem
  • życzliwość, cierpliwość
  • odpowiednie przygotowanie do pierwszej klasy.


Grupy przedszkolne są małe, zajęcia odbywają się w miłej atmosferze,                              a wykwalifikowana kadra potrafi poświęcić czas każdemu wychowankowi, aby poznać i móc rozwijać jego zdolności, predyspozycje. Dobrze wyposażone sale, stanowią oazę bezpieczeństwa, a specjalne edukacyjne zabawki umożliwiają odpowiedni rozwój                       i pomagają miło spędzać czas. Przedszkole posiada także odpowiednio wyposażone podwórko, które pozwala wychowankom na swobodną zabawę. W przedszkolu prowadzona jest kuchnia, która przygotowuje dzieciom pyszne posiłki.

Przedszkole Promyczek znajduje się w Olsztynie na osiedlu Pojezierze przy ul. Kołobrzeskiej 27. Jest nowocześnie wyposażoną placówką, która  została powołana na potrzeby najmłodszych mieszkańców Olsztyna i okolic. Do przedszkola zaprasza się dzieci wieku 2,5 – 6 lat. Przedszkole działa zgodnie z Ustawą o systemie oświaty, posiadamy wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Urzędu Miasta Olsztyn. Uroczyste otwarcie przedszkola nastąpiło 1 września 2010r. Powierzchnia użytkowa przedszkola to prawie 1000 m2, jest placówką świeżo po remoncie, z zabezpieczonym, przystosowanym dla dzieci wejściem. Pełni wszelkie normy, które gwarantują okoliczności bezpieczeństwa i higieny dla dzieci: wymaganą wysokość sal, odpowiednią szerokość drzwi, przystosowane schody i przejścia, doskonałe zabezpieczenie ppoż (hydranty, klapy oddymiające, czujniki dymowe), odpowiednią ilość sanitariatów. Przedszkole posiada 7 sal dla dzieci w różnorakich grupach wiekowych. Sale są duże ( około 50 m² ), jasne i wypełnione kolorowymi zabawkami. Obok sal znajdują się łazienki przystosowane dla dzieci. Wszelkie przedmioty edukacyjne, które znajdują się w placówce czy też w ogrodzie posiadają atesty                           i certyfikaty. Jedzenie jest przygotowywane w kuchni przedszkola, która dysponuje swoim zapleczem kuchennym posiadająca bardzo nowoczesne parametry wydajnościowe, spełniające wszelkie wymagania sanitarno-epidemiologiczne oraz bhp. Przedszkole znajduje się pod ścisłym nadzorem Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Panie pracujące w kuchni gotują bardzo smacznie i zdrowo. Przedszkole przyjmuje dzieci, które  przestrzegają specjalnych diet spowodowanych np. przez alergię pokarmową – istnieje również możliwość przygotowania posiłku według indywidualnych diet dziecka.

Przedszkole Promyczek jest czynne od poniedziałku do piątku już od godz. 6.30. do godz. 17.30. W soboty organizowane są zajęcia dodatkowe. Organizowane są  liczne wyjścia do kina, teatru, filharmonii, wycieczki, festyny, a także dzieci  biorą udział w konkursach. Przedszkole posiada swój plac zabaw, który jest ogrodzony, zabezpieczony i w pełni wyposażony, korzystają z niego tylko wychowankowie przedszkola. W przedszkolu Promyczek, dziecko stanowi osobę najważniejszą, ale dobrze wiemy że dla małego dziecka najistotniejszą postacią jest mama, tata lub dziadkowie, toteż przedszkole Promyczek jest otwarte dla osób pełniących istotną rolę w życiu wychowanków. Wszyscy rodzice i opiekunowie są zaproszeni do odwiedzenia przedszkola i spędzenia wspólnych chwil podczas posiłków, spacerów, wycieczek, zabaw. Rodzinny model wychowania ceniony jest najmocniej, dziecko jest kochane, obdarzone troską i opieką oraz akceptowane, jak również doceniane przez swą indywidualność.

Misją Ośrodka jest otwartość dla rodziców, opiekunów, ale przede wszystkim dla dzieci. Sprawowanie opieki nad dziećmi, ukierunkowanie ich rozwoju, to wspólna praca zarówno rodziców i wychowawców. Dobre relacje rodziców z wychowawcami                         i dyrekcją przedszkola są bardzo ważnym czynnikiem jego odpowiedniego                      i efektywnego funkcjonowania. Toteż Przedszkole Promyczek stoi otworem dla rodziców, a ich pomoc i zaangażowanie wysoko cenione. Pragnąc wyjść naprzeciw oczekiwaniom rodziców placówka dokłada wszelkich starań aby także rodzice czynnie uczestniczyli w życiu przedszkola. Rodzice w każdym czasie mogą wejść na jego teren i zostać ze swoim dzieckiem przez taki czas, który uważają za stosowny. Reprezentanci rodziców każdej grupy przedszkolnej wchodzą w skład Rady Rodziców, która może wyrażać opinie dotyczące wszelkich przejawów funkcjonowania przedszkola.                            W przedszkolu Promyczek rodzice są równoprawnymi partnerami w prowadzeniu procesu wychowawczego dzieci.

Mocne współdziałanie z bliskimi dzieci  jest bardzo istotne, a jego celem jest chęć zorganizowania przychylnego otoczenia wychowawczego.  Rodzice są zachęcani do aktywnego współdziałania w edukacji przedszkolnej, rozszerzamy i pogłębiamy wiedzę rodziców o dziecku, normujemy z nimi jednolite formy oddziaływań wychowawczych dzięki częstym kontaktom indywidualnym,  zebraniom grupowym,  zajęciom otwartym.
Wiedza rodziców jest wzbogacana dzięki spotkaniom ze specjalistami:  psychologiem, logopedą,  pedagogiem.  Umacniane są więzi rodzinne poprzez spotkania i uroczystości przedszkolne. Poza realizowanych jest wiele programów edukacyjnych taki jak:

  • Autochodzik – program, który przygotowuje dzieci przedszkolne do uczestnicudziałutwa w ruchu drogowym.
  • Kubusiowi Przyjaciele NaturyProgram „Kubusiowi Przyjaciele Natury” to inicjatywa firmy Tymbark – producenta soków KUBUŚ, realizowana we współpracy z Fundacją Partnerstwo dla Środowiska.
  • Przyjaciele Zippiego „Przyjaciele Zippiego” to program, który uczy dzieci sposobów radzenia sobie z trudnościami i wykorzystywania nabytych umiejętności w codziennym życiu.
  • Program „Szkoły dla Ekorozwoju” - jest inicjatywą Fundacji Partnerstwo dla Środowiska.

Zajęcia są prowadzone przez sprawdzonych i wykształconych instruktorów, lektorów                     i trenerów, specjalistów w poszczególnych dziedzinach. Zajęcia zapewniają wszechstronny rozwój dziecka oraz odkrywanie zainteresowań i talentów każdego                          z nich. Zajęcia dodatkowe podzielone są na zajęcia podstawowe, w których uczestniczą wszystkie przedszkolaki oraz zajęcia fakultatywne do wyboru dla wszystkich dzieci                   z grup 4, 5 i 6 latków. Zajęcia dodatkowe są wplatane pomiędzy harmonogram zajęć              w przedszkolu. Niektóre zajęcia odbywają się w bloku popołudniowym, tak by  nie obciążać dzieci nadmiarem zajęć w bloku przedpołudniowym. Dzieciństwo jest wszak po to, aby się bawić.

W ramach czesnego oferowana są:

  • Nauka języka angielskiego
  • Zabawy rytmiczne
  • Zajęcia gimnastyki korekcyjnej
  • Warsztaty teatralne
  • Religia (dla chętnych dzieci 6-letnich)
  • Szkoła dla rodziców – cykliczne zajęcia z psychologiem

Zajęcia dodatkowe fakultatywne:

  • zajęcia taneczne
  • sztuki walki
  • opieka psychologa
  • opieka logopedy
  • zajęcia na basenie


Kadra pedagogiczna Przedszkola Promyczek stworzona jest z młodych, wykwalifikowanych i kreatywnych nauczycieli z całościowym wykształceniem pedagogicznym oraz zakresu edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej.  Pomoce nauczycieli to studentki oraz absolwentki studiów pedagogicznych. Kadrę pedagogiczną wspierają specjaliści: dyrektor przedszkola z wieloletnim doświadczeniem pedagogicznym, logopeda, psycholog a także profesjonalni instruktorzy zajęć.


Dodać należy, iż większość przedszkoli prywatnych stanowią przedszkola profilowane - sportowe, językowe, artystyczne czy ekologiczne. Pozwalają one na ukierunkowanie rozwoju dziecka na jeden z wybranych obszarów. W takich przedszkolach szczególny nacisk jest położony nich na określony aspekt rozwoju dziecka - np. rozwój fizyczny, edukacja artystyczna itd. Istniej także sposobność posłania dziecka do przedszkola wegetariańskiego, w którym żywienie oparte jest na posiłkach skomponowanych według zasad diety wegetariańskiej (lub wegańskiej).                   W przedszkolu prywatnym dużo łatwiej jest znaleźć wolne miejsce - nawet w czasie roku szkolnego, ponieważ niższe opłaty przedszkoli publicznych powodują, że właśnie te są bardziej oblegane.



2.3 Trudności przedszkoli niepublicznych


Uczęszczanie dziecka do przedszkola prywatnego związane jest                                     z comiesięczną opłatą, czyli tzw. czesne oraz wpisowym. Opłaty te dotyczą bogatej oferty zajęć, które w przedszkolach państwowych traktowane są jako dodatkowe. Dzieci korzystające z przedszkoli prywatnych mają więc możliwość skorzystania                         z nauki języka obcego, regularnych wyjazdów na basen, zajęć muzycznych (nauka gry na instrumencie), zajęć plastycznych, zajęć tanecznych, zajęć sportowych (w tym nawet joga i judo). Wspomnieć trzeba, że program takiego przedszkola mimo, iż jest bardzo atrakcyjny jest mocno przeładowany i należałoby się zastanowić czy nadmiar zajęć nie będzie miał negatywnego wpływu na dziecko. Przemyśleć trzeba to dla kogo oferta przedszkola jest bardziej atrakcyjna, dla dziecka czy dla rodzica. Przeciążenie dziecka nadmiarem zajęć nie polepszy jego rozwoju. Minus przedszkoli prywatnych to przede wszystkim wysokie opłaty miesięczne. W dużym mieście miesięczna opłata może wynieść nawet 1000-1500 zł. Do tego doliczyć należy wpisowe, które często jest bezzwrotne i wynosi tyle, co czesne.


2.4 Współpraca przedszkola z rodziną i środowiskiem


Aby wychowywać i projektować działalność wychowawczo-dydaktyczną                             w przedszkolu, nauczyciel musi przede wszystkim poznać dziecko. Poznanie to nie jest możliwe w oderwaniu od podstawowe­go środowiska wychowawczego, jakim jest rodzina. Zarówno rodzi­ce, jak i nauczyciele są osobami znaczącymi dla dziecka. Dlatego też tylko ich współdziałanie umożliwia tworzenie jednego niesprzecznego systemu wychowawczego.

Współpraca środowiska przedszkolnego i rodzinnego może obej­mować następujące płaszczyzny[11]:

  • wzajemna wymiana informacji o dziecku,
  • zaznajamianie   rodziców   z   pracą   wychowawczo-dydaktyczną przedszkola,
  • podnoszenie kultury pedagogicznej rodziców,
  • starania o zapewnienie warunków prawidłowego rozwoju dziecka,
  • inicjowanie poczynań pedagogicznych rodziców,
  • oddziaływanie na postawy rodzicielskie,
  • · pomoc rodziców w ulepszaniu warunków pracy przedszkola,
  • integrowanie dzieci, rodziców i nauczycieli.

Do podstawowych zasad nawiązywania kontaktów między śro­dowiskiem przedszkolnym a rodzinnym zalicza się:

  • zasadę pozytywnej motywacji, polegającej na dobrowolnym udzia­le i świadomości celowości współpracy,
  • zasadę partnerstwa, podkreślającą równorzędność praw i obowiąz­ków nauczycieli i rodziców,
  • zasadę wielostronnego przepływu informacji, mówiącą o różno­rodnych   kontaktach  porozumiewania  się  między  nauczycielami
    i rodzicami,
  • zasadę   jedności   oddziaływań   wychowawczych,   polegającą   na
    wprowadzeniu zgodnych celów, metod i form pracy wychowaw­czej w domu                          i placówce przedszkolnej,
  • zasadę aktywnej i systematycznej współpracy.

Dobra współpraca między środowiskiem przedszkolnym i rodzin­nym obejmuje wiele różnorodnych kontaktów. Można je podzielić na zbiorowe, grupowe i indywidualne. Do kontaktów zbiorowych zalicza się[12]:

  • zapoznanie rodziców z treścią programu wychowawczo-dydaktycznego oraz metodami jego realizacji,
  • informowanie rodziców o osiągnięciach dzieci, o postawach ko­leżeństwa, współpracy i współdziałania na rzecz spraw i osób dru­gich, o rozwoju różnorakich zainteresowań   i zamiłowań dzieci,
  • organizowanie spotkań merytoryczno-szkoleniowych poświę­conych omawianiu określonych problemów wychowawczych, zdro­wotnych, psychologicznych, socjologicznych zaistniałych w grupie, przedszkolu, jak i w szerszym środowisku społecznym.

Kontakty grupowe rodziców i nauczycieli to m.in.:

  • spotkania rady rodziców i wychowawców,
  • spotkania przedstawicieli społeczności rodziców poświęcone róż­nego rodzaju pracom organizacyjno-gospodarczym na rzecz od­działu przedszkolnego,
  • spotkania metodyczne, takie jak zajęcia otwarte dla zainteresowa­nych rodziców,
  • współudział rodziców w organizowaniu różnego rodzaju wycie­
    czek, imprez kulturalnych, sportowych, itp.,
  • projektowanie i wykonywanie dekoracji i pomocy naukowych.

Kontakty indywidualne obejmują m.in.:

  • konsultacje pedagogiczne,
  • indywidualne rozmowy z rodzicami w ramach cotygodniowego
    dyżuru nauczycielskiego,
  • wizyty domowe,
  • kontakty telefoniczne,
  • kontakty korespondencyjne: pisemne relacje o wynikach w zacho­waniu,   listy   pochwalne,   reklamówki   oświatowe,  informacje o planach na nowy tydzień,                       o sukcesach i trudnościach poszczegól­nych dzieci,
  • gromadzenie w teczkach i prezentowanie rodzicom wszystkich prac dziecka.

Przedstawione formy współpracy pokazują, że rodzice mają duże możliwości zaangażowania się w proces wychowawczo-dydaktyczny swoich dzieci. Mogą one odnosić się do działań na rzecz całej spo­łeczności przedszkolnej lub tylko do jednego oddziału. Mimo, iż nie­które z tych form są czasochłonne i wymagają dużego nakładu pra­cy, to jednak są dla rodziców atrakcyjne. Nie mogą być narzucane, lecz każdy wybiera to, co mu najbardziej odpowiada i w czym jest kompetentny. Tak zorganizowana współpraca z rodzicami świadczy o ich upodmiotowieniu i partnerskim udziale w procesie wychowawczo-dydaktycznym swoich dzieci na terenie przedszkola[13].

Pełna organizacja środowiska przedszkolnego wymaga współpra­cy ze środowiskiem społecznym. Ważne znaczenie ma tu przede wszystkim współdziałanie z wieloma instytucjami znajdującymi się w środowisku lokalnym, a szczególnie ze służbą zdrowia, zakładami -gracy, organizacjami młodzieżowymi, organizacjami społecznymi, organami porządku publicznego oraz zakładami opiekuńczymi. Przy­kładem mogą tu być spotkania dzieci z ludźmi różnych zawodów za proszonymi do przedszkola lub             w czasie specjalnie zorganizowanych wycieczek. Dzieci, odwiedzając zakład pracy, po raz pierwszy w swoim życiu mogą zetknąć się z pracą ludzi dorosłych, obserwować maszyny i urządzenia. To pozwala im lepiej orientować się w najbliż­szym środowisku, co wpływa na poszerzenie zasobu ich pojęć o ota­czającym świecie. Zwiedzając muzea                i ośrodki sztuki regionalnej, spotykając się z ludowymi artystami, dzieci zapoznają się                       z kulturą środowiska, wzbogacają swoje przeżycia i uczucia patriotyczne. Po­gadanki wygłaszane przez pielęgniarkę, dietetyczkę, stomatologa czy lekarza wdrażają dzieci do przestrzegania zasad higieny, zdrowe­go i aktywnego trybu życia. Organizacje młodzieżowe udzielają po­mocy w konserwacji urządzeń przedszkolnych, w urządzaniu ogro­dów i placów zabaw.  Instytucje społeczne organizują na terenie przedszkoli prelekcje dotyczące problemów wychowawczych dzieci i pomocy w sytuacjach trudnych. Przedszkola również świadczą na rzecz swojego środowiska. Dzieci biorą udział w różnych uroczysto­ściach lokalnych, odwiedzają domy opieki społecznej                   i domy dziec­ka, organizują akcje na rzecz ludzi potrzebujących. Przedszkole podejmuje współpracę z rodzicami już na dalszym etapie rozwoju dziecka. Pierwsze bowiem kontakty, zwłaszcza z matką, nawiązuje służba zdro­wia. Niektóre dzieci wychowują się w żłobku. Wiele osób korzysta więc z porad dotyczących nowoczesnych zasad pielęgnacji i wychowania dziecka, z książek i czasopism, z audycji radiowych                            i telewizyjnych adresowanych do rodziców mających małe dzieci. Wszystkie te poczynania, na ogół mało jeszcze skoordynowane, powinny służyć nadrzędnemu celowi jakim jest dobro dziecka, któremu trzeba stwa­rzać,  w porozumieniu z rodzicami,  warunki  optymalnego  rozwoju. Przedszkole, jako instytucja włączona w system edukacji, ma jednak bliżej okre­ślone cele do spełnienia, a także może systematycznie współdziałać z rodzicami. Nie tylko przygotowanie dziecka do szkoły, o czym się mówi naj­częściej, ale do życia jest celem, do którego prowadzą wspólne działania wychowawców i rodziców. I choć niezbędne jest wychowanie z myślą  o przy­szłości,  w której każdemu wypadnie żyć i pracować, to jednak równie ważne jest uczynienie wartościowym każdego okresu życia człowieka. Tak zatem wiek przedszkolny powinien dziecku przynieść radosne przeżycia, obok do­świadczeń sprzyjających ogólnemu jego rozwojowi. Współpraca z rodzicami wynika z konieczności niesienia pomocy rodzinie w spełnieniu jej funkcji wychowawczych oraz z potrzeby ujednolicenia kierunku wpływów przedszkola i domu. Zakres tej współpracy obejmuje[14]:

  • starania o zapewnienie warunków prawidłowego rozwoju dziecka - inicjowanie poczynań pedagogicznych rodziców;
  • oddziaływanie na postawy rodzicielskie;
  • podnoszenie kultury pedagogicznej i poszerzanie wiedzy rodziców o rozwoju                 i wychowaniu w okresie dzieciństwa;
  • pomoc rodziców w ulepszaniu warunków pracy przedszkola.

Małemu dziecku, zależnemu całkowicie od dorosłych, właśnie dorośli two­rzą dobre lub złe warunki rozwoju i wychowania. Współpracy przedszkola                                              z domem rodzinnym powinna towarzyszyć troska o przyszłe losy dziecka,                               o zaspokojanie jego aktualnych różnorodnych potrzeb   i o jego wychowanie. Przedszkole musi dołożyć starań, aby rodzice stali się jego sojusznikami w sprawach zdrowia i bezpieczeństwa dzieci, brali udział w zwalczaniu infekcji w przedszkolu, leczeniu dziecka, gdy zajdzie potrzeba, kontroli stanu jego zdrowia, respektowali skierowania do poradni specjalistycznych, a także wspie­rali inne działania stymulujące jego wielostronny rozwój. Zadaniem przedszkola jest wzmacnianie uczuciowych więzi między dziec­kiem a jego rodzicami, budzenie zainteresowania rodziców światem dziecięcych przeżyć, a więc także tym wszystkim, co dzieje się w przedszkolu a wprowadza dziecko w życie społeczne, kształtuje podstawy jego charakteru, wzbudza zacie­kawienie przyrodą, sztuką, pobudza wyobraźnię i potrzebę tworzenia. Swoje cele wychowawcze osiąga przedszkole stawiając i oczekując od rodzi­ców spełnienia różnych wymagań i zadań. Inicjuje ich zamierzenia pedagogiczne związane np. z urządzeniem dziecku w domu własnego kącika lub z wdrażaniem do pomocy w drobnych pracach domowych. Treść programów wychowania przedszkolnego powinna być rodzicom zna­na. Mówią też o niej specjalne publikacje przeznaczone dla rodziców. Interpre­tacja programowych zadań wychowawczych może dostarczy tematów porusza­nych na zebraniach z rodzicami. Wychowanie bowiem w rodzinie i przed­szkolu, mimo różnic zachodzących między tymi procesami, ma wspólne cele[15].

W toku wzajemnej współpracy wywiązuje się również możliwość oddziaływania na postawy rodzicielskie, uzyskania wpływu na układ stosunków między dzieckiem, rodzeństwem i innymi domownikami. Pod wpływem wzajemnych kontaktów z przedszkolem utwierdza się także lub zmienia świadomość pedagogiczna rodziców. Zjawia się często, niezależnie od wykształcenia, potrzeba wiedzy, wyjaśnień, bowiem zawsze w końcu pada pytanie o sens wymagań przedszkola. Trzeba również podkreślić potrzebę partycypowania rodziców                                                  w urządzaniu i wyposażaniu budynku, ogrodu przedszkolnego w sprzęt, pomoce pedagogi­czne, zabawki itp., co nie jest także pozbawione walorów wychowawczych. W latach powojennych we współpracy przedszkola z domem rodzinnym dziecka początkowo dominowała troska o zabezpieczenie bazy i materialnych warunków pracy placówki. Doświadczenia wielu przedszkoli świadczą jednak o tym, że w coraz większym stopniu celem tej współpracy staje się wspólne wychowanie dzieci. Ogólna wiedza o rodzinie pomaga w przyjęciu kryteriów oceny poziomu peda­gogicznego danej rodziny, jej potrzeb i aspiracji w dokonywaniu analizy czynni­ków wywierających wpływ na rozwój osobowości dziecka. Ułatwia też przemy­ślenie metod i form pracy z rodzicami. Nauczyciel poznając swoich wychowanków, poznaje równocześnie ich ro­dziców. Dzieci wstępują do przedszkola już w pewien sposób ukształtowane przez swoje środowisko rodzinne. Ale poszczególne rodziny różnią się pod wieloma względami tak bardzo, że nawet w obrębie tej samej kategorii warunki rozwoju dzieci mogą wcale nie być do siebie . podobne. Wpływa na to wiele różnych czynników, takich jak wykształcenie rodziców, stopień zamożności rodziny, warunki bytowe itp. Współpraca z rodzicami wymaga więc poznawania każdej rodziny za pomo­cą metod, które zostały już omówione w jednym z poprzednich rozdziałów. Zebranie odpowiednich informacji o dzieciach pozwoli także zaliczyć każdą z rodzin do kategorii czy to wzorowych lub tylko przykładnych, czy do rodzin formalnych lub rozbitych. Chcąc racjonalnie gospodarować swoim czasem, nauczycielka powinna zdo­być orientację, którzy rodzice sami dostatecznie troszczą się o swoje dziecko                               i umieją je wychowywać, którzy chętnie przyjęliby jej radę i pomoc w sprawowa­niu obowiązków rodzicielskich i wreszcie, u których trzeba to poczucie obowiąz­ku wobec dziecka dopiero wyrabiać. Dlatego tak ważne jest między innymi wiedzieć, w których rodzinach jest dziecko otoczone miłością, a w których żyje na marginesie spraw uznawanych za ważne przez jego rodziców. Te ostatnie dzieci szczególnie powinny absorbować uwagę nauczycielki. Jeśli bowiem chodzi o dzieci kochane, to można zawierzyć ich rodzicom, gdy zajdzie potrzeba interwencji lekarskiej, czy konieczność przeprowadzenia zabiegów wyrównawczych (usuwanie wad wymowy, gimnastyka korekcyjna itp.). Nie trzeba im przypominać, aby zrobili wszystko, co możliwe, by swoje dzie­cko uchronić przed chorobą lub kalectwem. Wobec dzieci zaniedbywanych nauczycielka musi przyjąć rolę obrońcy interesów dziecka. Jednak brak troskliwości i zainteresowania dzieckiem nie zawsze musi świadczyć  o chłodzie rodzicielskich uczuć. Niedostatek troski i pedagogicznej refleksji bywa często rezultatem lekkomyślności, niewiedzy, tradycji w jakiej rodzice sami wzrastali. Rodzice dzieci w wieku przedszkolnym to ludzie przewa­żnie młodzi. Bywają skłonni lekceważyć spostrzeżenia nauczycielki, bagatelizo­wać jej uwagi, że np. dziecko źle współżyje z rówieśnikami, jest nadpobudliwe itp. Nie przywiązują też uwagi do wad wymowy dziecka uważając je za natural­ne. Zjawiskiem dość powszechnym są też aspiracje rodziców, aby dziecko czyni­ło widoczne postępy w rozwoju umysłowym, natomiast jego rozwój emocjonal­ny i społeczny uważają za mniej ważny[16].

Rodzicom często trudno jest przyjąć uwagi o swoim dziecku, bo nie zawsze stać ich na obiektywną ocenę, zwłaszcza, gdy mają mało okazji porównywania go                                  z innymi dziećmi. Często nie rozumieją sensu zamierzeń pedagogicznych przedszkola. Na przykład dyżury dzieci skłonni są traktować jako wyręczanie personelu technicznego, zaś rozmowy o życiu dzieci w domu jako wścibstwo nauczycielki ciekawej ich domowych sekretów. Mimo to, wielu spośród tych rodziców wcale nietrudno pozyskać dla współpracy, rozbudzić ich zaintereso­wanie wychowaniem własnego dziecka. Najtrudniej układa się współpraca z rodzicami, którym brak dobrej woli i chęci porozumienia. Skala tych trudności jest szeroka. W krańcowych przypadkach potrzebna jest pomoc z zewnątrz, interwencja czynników społecznych w zakładzie pracy zatrudniającym rodziców (np. w stosunku do rodzin alkoholików). Często się zdarza, iż rodzice chcą otrzymać gotową receptę na usunięcie doraźnych kłopotów z dzieckiem. Nie mają potrzeby analizowania i szukania przyczyn występujących trudności. Jak pisze H. Muszyński; wychowanie w domu rodzinnym toczy się głównie w sposób bezrefleksyjny. Oznacza to, że rodzice nie podporządkowują działań wychowawczych jasno uświadamianym celom i nie zastanawiają się nad ich skutecznością. Przedmiotem tych porozumień będą zawsze obejmować zdarzenia sprawiające wraże­nie drobnych, szczegółowych, codziennych. Dotyczą one jednak zawsze celów bądź też zasad czy też metod wychowania małych dzieci. Wyrazem udanej współpracy z rodzicami byłoby rozbudzenie w nich potrzeby dyskutowania na te tematy, wokół których mogłyby się ścierać i krystalizować poglądy i pojawiać szersze zainteresowania pedagogiczne, nie koncentrujące się tylko na wychowa­niu własnego dziecka. Podstawowym jednak warunkiem pomyślnie układającej się współpracy z rodzicami jest zdobycie ich zaufania. Tak jak we wszelkich kontaktach między­ludzkich na to zaufanie trzeba sobie zasłużyć. Najlepsze możliwości porozumie­nia stwarza rzeczywista troska nauczycielki o dzieci. Prawdziwie zaangażowaną postawę rodzice łatwo dostrzegają. Rodzice, których zaufanie zdobyliśmy, mogą nam dostarczyć szeregu wa­żnych informacji o dziecku. Mogą także szczerze rozmawiać o pracy przedszko­la i wyrazić swoje o tym zdanie, co budzi ich zastrzeżenia, np. organizacja odpoczynku, uroczystości, czas spędzany przez dzieci w ogrodzie itp. Przedszkole pracuje indywidualnie z poszczególnymi rodzicami, z zespołem rodziców oraz z instytucjami, których działalność obejmuje sprawy wychowania i opieki nad dzieckiem. Stosowane w przedszkolu formy pracy z rodzicami wypełniają różnorodne treści, zależnie od potrzeb danego środowiska, usytuowania placówki (miasto duże lub małe, wieś oddalona od miasta lub podmiejska itp.), charakteru pracy zawodowej rodziców, ich wykształcenia, zainteresowań. Należą do nich[17]:

Praca indywidualna - Wiele jest powodów, by prace z poszczególnymi rodzi­cami traktować jako formę podstawową. Przede wszystkim rodzice chętnie rozmawiają                    o swoim dziecku, istnieje więc naturalna motywacja ich kontaktu z nauczycielką, chętniej też rozmawiają bez świadków. Nauczycielka ze swej strony może na tej drodze rozwiązywać sprawy odnoszące się tylko do danego dziecka, interesując się tą, a nie inną rodziną. Ponadto udane kontakty indywi­dualne są najważniejszym źródłem zaufania ogółu rodziców do przedszkola, co ogromnie ułatwia rozwijanie form również zespołowej współpracy. W kontaktach indywidualnych uzyskuje się informacje o dziecku, o jego dotychczasowym rozwoju i aktualnych problemach wychowawczych i zdrowotnych. W atmosferze zaufania, życzliwości i dyskrecji nauczycielki zjawia się szansa uzyskania pewnego wpływu na sytuację w rodzinie, o ile zachodziłaby potrzeba korekty w tym zakresie. Swój stosunek do dziecka rodzice mogą czasem zobaczyć w zupełnie nowym świetle, gdy nauczycielka przekaże im swoje spostrzeżenia. Na przykład, gdy ojcu, który dla swojego dziecka nigdy nie ma czasu, opowie, jak jego syn fantazjuje na temat niedzielnych spacerów z nim, które przecież nigdy nie mają miejsca. Powinna zainteresować rodziców wiado­mość, że ich córka bawiąc się w dom często zdradza się ze swoją niechęcią do młodszego, faworyzowanego brata. Dla wrażliwszych rodziców może to być pouczająca lekcja. Indywidualne kontakty z rodzicami przeważnie częściej doprowadzają do tego, że przestają oni lekceważyć objawy rozpoczynającej się u dziecka choroby, grożącej nierzadko trwałym defektem. Przestają bagatelizować np. ropne wycie­ki z ucha, utykanie na nogę, godzą się podjąć leczenie zeza itp. Bez bliskich, indywidualnych kontaktów z rodzicami przedszkole nie mogłoby pełnić swojej funkcji profilaktycznej. Również ścisłej współpracy z rodzicami wymaga wyrównywanie wszelkich nieprawidłowości i dysharmonii we wszystkich sferach rozwoju dziecka. W wielu przypadkach braki stwierdzane przy ocenie dojrzałości szkolnej dziecka wynikają z niekorzystnych warunków higienicznych i kulturalnych, jakie ma ono w domu. Rodzicom tych dzieci trzeba wcześniej uświadamiać, że istnieje związek między powodzeniem dziecka w szkole,               a tym czego się uczy s w zabawie, gdy buduje, rozmawia z lalkami, rysuje, maluje, gra w loteryjki, ogląda obrazki. Na ogół rodzice na wsi mają mniejsze niż w mieście zrozumienie dla potrzeb psychicznych dziecka. Jeśli rodzice mają aspiracje co do przyszłego społecznego awansu swego dziecka, usiłowania przedszkola mogą okazać się skuteczne. Z tego samego powodu można liczyć na współdziałanie rodziców                  w pracy nad kształtowaniem higienicznych i kulturalnych nawyków dziecka. Gdy przyczyny zahamowań rozwoju tkwią w wadach wrodzonych lub w przebytych chorobach, rolą przedszkola jest przekonanie rodziców                                                             o konieczności korzystania z usług odpowiedniej poradni wychowawczej lub przychod­ni służby zdrowia. Praca nad poszerzeniem świadomości pedagogicznej rodziców wiąże się z popularyzowaniem wiedzy pedagogicznej. Biblioteka przedszkola powinna posiadać takie pozycje, z którymi nauczycielka chciałaby zapoznać rodziców. . Czasem w toku dyskusji z matką lub ojcem trzeba sięgnąć po książkę, by odczytać kilka zdań na potwierdzenie swoich argumentów.                          W rozmowie może się też przydać leżący pod ręką program. Oddziaływanie przez odpowiednie lektury musi oczywiście uwzględniać wykształcenie odbiorcy                    i brać pod uwagę także jego umiejętność korzystania z książki jako źródła wiedzy.    Pierwsze kontakty z poszczególnymi rodzicami nawiązuje dyrektorka przedszkola                             w czasie zapisu dziecka. Już sama karta zgłoszenia daje powód do rozmowy. Przy tej wstępnej rozmowie ważne jest również to, że dyrektorka sprawdza lub uzupełnia adres i telefony, pod którymi można zastać rodziców na wypadek, gdyby dziecko zachorowało, czyż innych powodów zaszłaby potrzeba' porozumienia się[18].

Codzienne, chociaż krótkie, spotkania rano i wieczorem, gdy rodzice odprowadzają dziecko i po nie przechodzą, zawsze są okazją, aby to czy owo załatwić, zapytać, np. o wynik wizyty z dzieckiem u lekarza, podziękować za zreperowanie zabawki, pochwalić dziecko, któremu brak pewności siebie, a ojciec jest surowy. Takich dużych i małych spraw jest zawsze sporo. Pożądane jest, ażeby chociaż raz w tygodniu nauczycielka miała dyżur, gdyż wtedy rodzice w określonych godzinach mogą przyjść do niej na rozmowę, niektórzy przychodzą z własnej inicjatywy, inni są zapraszani. Zdarza się sporadycznie, że z matką lub ojcem trzeba zobaczyć się możliwie szybko, wówczas przydaje się telefon pozostawiony w kancelarii. Na rozmowy indywidualne przeznacza się też czas każdorazowo po zebraniu grupowym rodziców.  Z inicjatywy nauczycielki częściej rozmawia się z rodzicami, których dzieci wymagają większej uwagi i troski. Jednak nauczycielka nie może dopuścić do przeoczenia dzieci grzecznych, bo każdemu dziecku należy się jej uwaga, każde na swój sposób stanowi problem wychowawczy, którego korzenie tkwią w ro­dzinie. Odwiedzanie dzieci w domu, to na pewno bardzo skuteczna droga poznawania dziecka i jego środowiska domowego. Na wsi i w małych miastach, gdzie mieszkańcy dobrze się znają, nauczycielka na pewno odwiedziła niejedną rodzinę swoich wychowanków, po prostu jako swoich znajomych. Jednak w du­żych miastach tę formę stosuje się wyjątkowo, ponieważ zajęłoby to nauczycielce zbyt wiele dodatkowego czasu[19].

Jeśli przedszkole nie dysponuje oddzielnym pomieszcze­niem, dobrze jest wydzielić miejsce np. w hallu, gdzie rodzice i inne osoby przychodzące po dziecko mogą przebywać nieco dłużej. Miejsce to nosi umowną nazwę: kącik dla rodziców. Już samo urządzenie takiego miejsca powinno akcentować gotowość współ­pracy                        i partnerstwa z rodzicami. W kąciku można się zatrzymać, posiedzieć, jest kilka krzeseł, wieszak na wierzchnią odzież, stolik, przy którym można przejrzeć czasopisma. Na ścianach wiszą tablice z informacjami, podane są godziny przyjęć dyrektora, dyżury nauczycielek, czas wypożyczania książek z biblioteki pedagogicznej, terminy różnych zebrań itp. Rodzice mogą zapoznać się z jadłospisem na dany dzień. Obok jadłospisu niektóre przedszkola podają ciekawsze przepisy kulinarne różnych dań, sałatek, deserów odpowiednich dla dzieci. Kącik dla ro­dziców bywa miejscem pomysłowego pokazywania racjonalnej odzieży dziecięcej. Za pomocą ciekawego zestawienia zdjęć, wycinków z prasy i czasopism modeli odzieży dałoby się usunąć niejeden kłopot, jaki sprawiają dzieciom źle działające suwaki, guziki nie pasujące do dziurek, oberwane wieszaki itp. Odzież za ciężka, za ciasna, za ciepła ogranicza naturalną dążność dzieci do ruchu, swobody i wesołej zabawy. Jednak nie same tylko krótkie informacje znajdują się na tablicach. Rodzice są zapoznawani także z aktualnie realizowanymi programowymi zadania­mi wychowawczymi. I tak np. można zapoznać rodziców                          z rozkładem dnia w przedszkolu, ilustrując jego tok kolejnymi zdjęciami dzieci w czasie ich zabaw spontanicznych i organizowanych, zajęć indywidualnych i grupowych, prac, szczególnie zaś prac samoobsługowych, jak pełnienie dyżurów, sprzątanie szafek itp.

W kąciku można informować o książkach, które warto dziecku kupić                                            i poczytać, a także o ciekawszych zabawach i grach, w których mogą brać udział po powrocie dziecka z przedszkola osoby z jego rodziny. Przede wszystkim jednak należy się rodzicom prezentacja dziecięcego dorobku,, świadczącego                                                         o postępującym ogólnym rozwoju dziecka. W kąciku powinno być miejsce na stałą ekspozycję często zmienianych rysunków, malowanek. Powinna istnieć możliwość umieszczania na różnych półeczkach ulepianek, wycinanek prze­strzennych, prac                        z materiałów różnorodnych. Każda grupa dzieci powinna mieć swoją przestrzeń wystawową. Oczywiście miejsce zawsze będzie ograniczone i jednorazowo zmieści kilka, a najwyżej kilkanaście prac z każdej grupy. Stosując rotację trzeba więc pilnie uważać, aby prace wszystkich dzieci były eksponowane z jednakową częstotliwością[20].

Zebrania grupowe mają tę zaletę, że odbywają się w małym gronie osób zainteresowanych problemami odniesionymi do tej a nie innej grupy dzieci                    w danym wieku. Cel tych zebrań, tak jak i cel spotkań indywidualnych, jest podobny. Chodzi nam w dalszym ciągu o to, aby zachęcać rodziców do obcowania, obserwowania i zrozumienia dziecka. Chcemy poznać postawy rodziciel­skie, ich poglądy na wychowanie, a także podsuwać sposoby postępowania z dzieckiem                   w określonych sytuacjach. Tematyka zebrań grupowych wynika z bieżącej pracy                     z dziećmi i indywidual­nych spotkań z rodzicami, ale planujemy także tematy pogadanek i dyskusji poprzez które pragniemy pewne problemy, wiążące się                                                z realizacją programu potraktować nieco wnikliwiej. Życie przedszkolne niesie czasem potrzebę doraźnego porozmawiania z ro­dzicami i uzasadnienia prośby o to, ażeby dzieci nie przynosiły do przedszkola słodyczy, atrakcyjnych, łatwo psujących się zabawek, przybywały do przedszko­la o określonej godzinie, a gdy jest dużo śniegu miały drugie rękawiczki na zmianę itp. Pod wpływem indywidualnych kontaktów z rodzicami bardzo potrzebny okazać się może np. temat: Potrzeby psychiczne małego dziecka, podkreślający jego potrzebę bezpieczeństwa, miłości, zainteresowania ze strony dorosłych itd. Nauczycielka wie, że nie powinna w kąciku rodziców wystawiać prac trzy-i czterolatków zanim nie poprowadzi na zebraniu pogadanki o twórczości plastycznej młodszych przedszkolaków. Są bowiem wśród rodziców tacy, któ­rzy mogą swoimi uwagami zrobić dziecku przykrość, ośmieszyć jego nieporad­ność, a co gorsze pouczać je w domu, jak należy rysować. Sposoby prowadzenia zebrań mogą być różne. Po omówieniu spraw bieżą­cych może nastąpić pogadanka albo dyskusja na wybrany temat. Kiedy uczest­niczy w niej prelegent, podsumowania dokonuje nauczycielka, gdyby nawet nie była przewodniczącą zebrania. Z takiej dyskusji nauczycielka wiele dowiaduje się o konkretnej rodzinie jako środowisku wychowawczym. Tematem do dyskusji jest także problem kar i nagród, obowiązków domowych                                                 i usamodzielniania dziecka, roli zabawy w je­go życiu itp. Cennym bodźcem dyskusji są filmy stawiające problemy wychowa­wcze i psychologiczne. Na takie dyskusje warto zapraszać psychologa. Chcąc sprawić, aby rodzice poświęcali swemu dziecku więcej czasu trzeba im wskazać, jak dorośli mogą wspólnie z dzieckiem wypełnić ten czas. Można więc poświęcić niekiedy część zebrania na zapoznanie rodziców z dziecięcymi piosenkami, z zabawami przy śpiewie. Dobra zabawa na zakończenie zebrania bawi także dorosłych. Poprowadzenia takiej „zabawy” może podjąłby się ktoś z mu­zykalnych rodziców[21].

Interesujące są też ćwiczenia dla rodziców w opowiadaniu bajek, połączone ewentualnie z konkursem. Ciekawe może być „seminarium”, na którym zebrani odczytywaliby rysunki swoich dzieci. Szerzenie wiedzy pedagogicznej wśród rodziców napotyka — zdaniem wielu pracowników przedszkoli — trudności                                            w dostosowaniu poziomu pogadanek do bardzo zróżnicowanego poziomu wykształcenia zebranych. Takie odczucie wynika raczej z niedoceniania prostoty języka, który jest przecież najbardziej komunikatywnym środkiem porozumienia między ludźmi. Wychowawcami, lepszymi lub gorszymi, są wszyscy rodzice, wszystkim więc musi być udostępnio­ne to pensum wiedzy, które bazując na ich uczuciach ma wspierać ich zdrowy rozsądek, wzmagać poczucie odpowiedzialności, nadawać kierunek rodziciel­skim aspiracjom. Wiedza pedagogiczna odkrywa przed rodzicami świat dziecię­cych przeżyć, który tak często umyka z pola uwagi dorosłych, ale kto go dostrzeże, ma dane. aby zawrzeć ze swoim dzieckiem trwałą przyjaźń. Natomiast zajęcia otwarte to forma umożliwiająca ro­dzicom obserwowanie swojego dziecka w czasie zabaw i zajęć w gronie rówie­śników. Istnieje przekonanie, że szczególnie wartościowe jest zapraszanie rodziców do przedszkola na zajęcia organizowane z całą grupą dzieci w godzinach przed­południowych. Można wówczas, czyniąc to w sposób nie nużący rodziców i dzieci, krótko, jasno i zwięźle powiedzieć                  o wartościach wychowawczych tego, co wykonują w danej chwili dzieci. Zrozumieniu intencji naszych działań peda­gogicznych na pewno pomoże rodzicom informacja, że wesoła zabawa dzieci w chwytaniu palcami stopy kulek papierowych jest ćwiczeniem przeciwko pła­skostopiu, a zabawa w pociąg ma służyć ćwiczeniom ortofonicznym, zabawa dydaktyczna Powiedz, co widzisz i wiesz ma na celu wdrażanie dzieci do prawi­dłowego budowania zdań. Na tak zaplanowane zajęcia otwarte nie powinno przychodzić więcej niż 3—5 osób. Można tę liczbę zwiększyć, gdy zajęcia odbywają się w ogrodzie. Więcej osób może być obecnych podczas rytmiki czy gimnastyki, jeśli odbywają się one w oddzielnej sali. Wszyscy rodzice powinni mieć możność zobaczenia swego dziecka w przed­szkolu chociaż jeden raz w roku. Dlatego też przez zajęcia otwarte niekoniecznie trzeba rozumieć zajęcia organizowane z całą grupą dziecięcą. Czasem nauczycielce zależy, aby rodzice zobaczyli swoje dziecko przy posiłku, w szatni, w czasie zabawy, gdyż chce porozmawiać z nimi na temat umiejętności koncentrowania uwagi, współżycia  z kolegami, usamodzielnienia itp[22].

Możliwość obserwowania swojego dziecka w przedszkolu mają także rodzi­ce podczas uroczystości, takich jak Międzynarodowy Dzień Kobiet, 1 Maja zakończenie roku szkolnego, Dzień Babci i innych, na które zapraszani są nie tylko rodzice, ale                     i inne osoby z rodziny dziecka, władze szkolne, przedstawiciele zakładów pracy. Takie spotkania w przedszkolu można traktować jako swoistą odmianę zajęć otwartych. Niektóre przedszkola zapewniają sobie frekwencję na zajęciach otwartych zawiadamiając o nich zakłady pracy rodziców. Rodzice pracujący rano mogą przyjść do przedszkola po południu, niektórzy, jeśli przedszkole zdoła ich zain­teresować, postarają się, aby chociaż raz lub dwa razy na krótko odwiedzić przedszkole. Pogodna atmosfera tych spotkań, towarzyszący im radosny nastrój w wielu przypadkach zapoczątkowują porozumienie pedagogów przedszkolnych z do­mem rodzinnym dziecka. Na ogół zebrania ogólne składają się z dwóch części. W pierwszej uczestniczą wszyscy zebrani, zaś na drugą rozchodzą się do poszcze­gólnych oddziałów przedszkolnych. Zebrania te służą załatwianiu spraw obcho­dzących wszystkich rodziców i z reguły zwołuje sieje na początku roku szkolne­go. Wtedy to dyrektor przedszkola dokonuje prezentacji wszystkich członków rady pedagogicznej, informuje zebranych o planach wychowawczych i orga­nizacyjnych placówki, o przewidywanych imprezach, przedstawia wszelkie problemy, których rozwiązanie wymaga współdziałania rodziców. Za to komitet rodzicielski to organ usankcjonowany, składający się z kilku osób wybranych spośród rodziców na zebraniu ogólnym, działający w oparciu o re­gulamin ministerstwa oświaty i wychowania, jednakowy dla wszystkich pla­cówek oświatowo-wychowawczych. Ta zinstytucjonalizowana organizacja, po­siadająca osobowość prawną, własny budżet, konto w banku, przewodniczące­go, sekretarza  i skarbnika (księgowość zwykle prowadzi intendent przedszkola), spełnia wielorakie funkcje i zadania. Współdziałając ściśle z dyrekcją przedszkola, która z urzędu nadzoruje jego funkcjonowanie, wraz z gronem nauczycielskim odpowiada za pełną realizację programu pracy przedszkola, jest reprezentantem placówki przed władzami, stąd też ma prawo, jeśli zachodzi potrzeba, ingerować w sprawy wychowania dzieci zarówno w przedszkolu, jak i w domu.  Dla realizacji swoich rozległych zadań komitet rodzicielski powołuje komisje problemowe, w skład których mogą wchodzić rodzice nie będący jego członka­mi. Niesłuszne jest traktowanie komitetu rodzicielskiego przede wszystkim jako zaplecza finansowego przedszkola, bowiem jak wynika z regulaminu, działal­ność komitetu zmierza zarówno do tworzenia warunków materialnych procesu. Wieloletnie doświadczenia wskazują jak bardzo komitet pomocny jest na każdym  froncie  działania  instytucji  wychowania  przedszkolnego,   dlatego przedszkole czyni wiele starań, aby pozyskać do pracy w tej organizacji ludzi aktywnych, pełnych inwencji, oddanych służbie małego dziecka. Rodzice załat­wiają poprzez swoje zakłady pracy np. autokar na wycieczkę, kiedy to                 w myśl wskazań programu chcemy pokazać dzieciom nieco odleglejszą okolicę, wywieźć je do lasu. nad morze czy poza miasto. Rodzice pomogą zaopatrzyć przedszkole z okazji Nowego Roku w choinkę, wyposażyć w wyprawki ucznia dzieci odcho­dzące do szkoły. Czasem trzeba udzielić indywidualnej pomocy dzieciom pozbawionym opieki domowej, pomóc je umieścić w domu dziecka lub w sanatorium Rodzice pomagają dotrzeć do rodzin dzieci, którym zagraża demoralizacja już od najmłodszych lat ich życia. Niezbędna jest także pomoc komitetu rodziciel­skiego                   w organizacji np. Dnia Kobiet, Dnia Nauczyciela, kiedy pod okiem rodziców dzieci składają swoim wychowawcom życzenia wraz z symbolicznym kwiatkiem. W ten sposób rodzice przyczyniają się do prawidłowego układu stosunków społecznych, uczą dzieci kultury współżycia międzyludzkiego[23].




[1]A.  Klim – Klimaszewska; Pedagogika przedszkolna; Wyd. Polski Instytut Wydawniczy; Warszawa 2005r.; s. 65

[2] M. Kwiatkowska; Podstawy pedagogiki przedszkolnej; Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne; Warszawa 1990r.; s. 134

[3]A.  Klim – Klimaszewska; Pedagogika przedszkolna; Wyd. Polski Instytut Wydawniczy; Warszawa 2005r.; s. 67

[4] S. Guz; Wychowanie przedszkolne. Warunki funkcjonowania oraz efekty kształcenia; Wydawnictwo UMCS; Lublin 1991r.; s. 133 - 134

[5]A.  Klim – Klimaszewska; Pedagogika przedszkolna; Wyd. Polski Instytut Wydawniczy; Warszawa 2005r.; s. 68

[6] M. Kwiatkowska; Podstawy pedagogiki przedszkolnej; Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne; Warszawa 1990r.; s. 140

[7] W. Okoń; Słownik pedagogiczny; Wyd. PWN; Warszawa 1993r.;s. 150

[8] S. Guz; Wychowanie przedszkolne. Warunki funkcjonowania oraz efekty kształcenia; Wydawnictwo UMCS; Lublin 1991r.; s. 140

[9]A.  Klim – Klimaszewska; Pedagogika przedszkolna; Wyd. Polski Instytut Wydawniczy; Warszawa 2005r.; s. 76

[10] Cz.  s. 177 - 178

[11] Lubowiecka J.; Przystosowanie psychospołeczne dziecka do przedszkola; Wyd. WSiP; Warszawa 2000r.; s. 9

[12] Andrzejewska J.; Współdziałanie nauczyciela przedszkola z rodzina; Wyd. WSiP; Warszawa 2010r.; s. 148

[13] Pawlak B.; Współpraca rodziców i nauczycieli w szkołach alternatywnych; Wyd. Box; Warszawa 2009r.; s .80

[14] Dmochowska M.; Wychowanie w rodzinie i w przedszkolu; Wyd. WSiP; Warszawa 2010r.; s .109

[15] Izdebska M.; Nasze dzieci i my; Wyd. Wiedza Powszechna; Warszawa 2010r.; s. 59

[16] Muszyński H.; Rodzina, moralność, wydumanie; Wyd. Nasza Księgarnia; Kraków 2008r.; s. 120

[17] Lubowiecka J.; Przystosowanie psychospołeczne...op.cit.; s. 25

[18] Andrzejewska J.; Współdziałanie nauczyciela przedszkola...op.cit.; s150

[19] Pawlak B.; Współpraca rodziców i nauczycieli...op.cit.; s. 79

[20] Dmochowska M.; Wychowanie w rodzinie...op.cit.; s. 115

[21] Izdebska M.; Nasze dzieci i my...op.cit.; s. 63

[22] Muszyński H.; Rodzina, moralność,...op.cit.; s. 125

[23] Izdebska M.; Nasze dzieci i my...op.cit.; s. 65